جمع است ؛ يعنى وقتى مىگوييم « انسان » مراد نوع انسان است ، اما وقتى گفته مىشود « ناس » منظور جمع انسانهاست ، نظير كلمهء « قوم » كه به معناى جمع مردم است . پس « يا ايها الناس » يعنى اى گروه انسانها ! اى جامعهء انسانى ! اى همهء انسانهاى جهان !
آنچه كه اكنون بايستى توضيح دهيم اين است :
در هر مكتبى چهار چيز است كه به يكديگر گره خورده و وابستهاند :
1 . اينكه مخاطب آن مكتب چه كسانى هستند ؟ يعنى آن مكتب براى چه كسانى آمده است ؟ آيا براى همهء مردم است يا براى گروهى خاص ، و اگر براى گروهى خاص است آن گروه كيانند ؟
2 . هدف آن مكتب چيست ؟
3 . جهانبينى آن مكتب چيست ؟ يعنى بر اساس چه نوع شناختى از جهان و از انسان و زندگى او به پا شده است ؟
4 . محتواى آن مكتب چيست ؟ منظور از « محتوا » مجموع دستورها و راهنماييهايى است كه در آن مكتب آمده است .
اين چهار چيز به هم وابستهاند ؛ يعنى جهانبينى چگونه باشد بستگى دارد به اينكه مخاطب چه كسانى باشند ، و بالعكس مخاطب چه كسانى باشند بستگى دارد به اينكه جهانبينى چگونه باشد و بالاخره همهء اينها بستگى دارد به اينكه هدف چه باشد و باز همه بستگى دارند به اينكه آن مكتب چه محتوايى دارد يعنى چه پيامى براى مخاطبين خود آورده است .
آنچه كه در آيهء مورد بحث مطرح است مسئلهء مخاطبها و پيام است ، پيام توحيد كه اساسىترين پيامهاى اسلام و قرآن است .
مخاطب قرآن
در مسئلهء مخاطبها بايد بگوييم كه مكتبها ، مسلكها و آيينها ، خواه آيينهاى الهى و خواه مسلكهاى ساختگى ، هركدام مخاطبى دارند و از نظر مخاطب با يكديگر فرق مىكنند .
مثلًا ممكن است يك مكتب رنگ مليت داشته باشد ؛ چنانكه غالباً احزابى كه تشكيل مىشوند رنگ ملى دارند و هدفشان ( لااقل برحسب ادعاى خودشان )