هيچ گاه به خداوند كه عين حق و حقيقت است نمىتوان نيرنگ زد ، و در حقيقت خودشان را گول زدهاند .
در جملهء يُخادِعونَ اللَّهَ ممكن است احتمال ديگرى نيز بدهيم و آن اينكه منافقان هيچ گاه به فكر فريب دادن خداوند نبودهاند ، زيرا اگر آنان به خدا معتقد نبودند كه به اين فكر هم نمىافتادند ، و اگر معتقد بودند باز هيچ گاه شخص معتقد به خداوند فكر نمىكند كه بتوان خدا را فريب داد . پس بايستى اين جمله را از مواردى بدانيم كه خداوند كارى را كه مربوط به اهل حق است به خودش نسبت مىدهد ؛ و نظاير آن در قرآن مجيد بسيار است . در سورهء الفتح آيهء 10 مىفرمايد :
انَّ الَّذينَ يُبايِعونَكَ انَّما يُبايِعونَ اللَّهَ .
آنان كه با تو بيعت كردند ، با خدا بيعت نمودهاند .
در اينجا مقصود اين است كه آنان كه در مقام فريب اهل ايمان برمىآيند ، در حقيقت خويشتن را فريب دادهاند ، زيرا آنان كه در مسير حقاند ، بر صراط مستقيم قرار گرفته و نهايت حركتشان اللَّه است . آنان خود را تسليم حقيقت نمودهاند و همين روح تسليمشان است كه آنان را رستگار مىنمايد گرچه افرادى به صورت ظاهر زرنگ و در زندگى راهياب نباشند . ولى آنان كه خود را زرنگ مىدانند و همواره مىخواهند كار خود را با فريب دادن و گول زدن پيش ببرند ، مىپندارند كه در اين مورد نيز مىتوانند با گول زدن اهل حق به مراد خويش نائل آيند .
ولى از آنجا كه حق و حقيقت هيچ گاه فريب نمىخورد ، گرچه اهل حق گول بخورند ، اين گونه افراد نقشههاى فريبكارانهاى كه مىكشند به ضرر خودشان تمام مىشود .
فى قُلوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَهُمُ اللَّهُ مَرَضاً وَ لَهُمْ عَذابٌ اليمٌ بِما كانوا يَكْذِبونَ . خداوند در اين جمله ريشهء مطلب را بيان مىفرمايد . ريشهء مطلب بيماردلى است . آنها دچار بيماريهاى روحى و روانى هستند . قرآن در موارد مختلف گاه و بيگاه به بعضى از بيماريهاى دل اشاره فرموده است . بيمارى استكبار ، بيمارى تعصب نسبت به عقايد كهنه ، بيمارى پيروى از نياكان ، بيمارى پيروى از كبرا و بزرگان نمونههايى از بيماريهاى روح است كه نمىگذارد انسان زير بار حقيقت برود ، همانطور كه فسق
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 139
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص١٣٩