مىآورد چكار بايد كرد ؟ آيا باز هم از شمشير بايد استفاده كرد ؟ نه ، شمشير براى آن وقت بود . اگر شمشير هم لازم است مهمتر از شمشير هم هست . آن هدفى كه در آن دوره شمشير انجام مىداد در اين دوره درس ، كتاب ، بيان و قلم انجام مىدهد .
آنوقت امام جعفر صادق چه مىكند ؟ همان كارى را مىكند كه پيغمبر كرد ، همان كارى را مىكند كه على كرد ، همان كارى را مىكند كه امام حسين كرد ولى شرايط زمانى امام صادق با شرايط زمانى امام حسين دوتاست . در شرايط زمانى امام حسين فقط يك يزيد قلدر در مقابل اسلام است ، اسلام مسألهاى ندارد جز اين كه با يك قلدر روبروست . ولى در زمان امام صادق علاوه بر قلدرها كه بايد با آنها مبارزه كرد و مبارزه مىكردند ( خود امام مبارزه مىكرد و نهضتهاى علوى را كه روى حسن نيت و خلوص نيت بود تأييد مىكرد ) مهمتر از مبارزه با قلدرها مبارزه با نحلههاى فكرى انحرافى است . مذهبهاى فقهى ( چندين مذهب ) به وجود آمده ، هر كدام روى مبنايى . امروز ما چهار مذهب مىشنويم ، مذاهب ديگر كم كم منقرض شده و الّا مذاهبِ مختلف فقهى بود . اين جا امام صادق چه بايد بكند ؟ بايد راه راست و نحله صحيح فقهى را نشان بدهد . مذاهب مختلف كلامى بود . يكى معتزلى بود اختيارى فكر مىكرد ، ديگرى اهل حديث و سنت بود جبرى فكر مىكرد . در باب صفات واجب او چنين مىگفت اين جور ديگرى مىگفت . در باب مسئله وحى او يك جور مىگفت اين جور ديگرى مىگفت . رشتههاى مختلف كلامى در بطن اعتقادات اسلامى به وجود آمده . اين جا امام صادق چه بايد بكند ؟ امام صادق چرا هشام بن الحكمها پرورش مىدهد ؟ براى يك چنين ميدانى . در آن جوّ ، ملحدها ، زنديقها ، ماترياليستها و ماديين به وجود آمدند ، مكتب خودشان را تشكيل دادند ، اتباع و پيرو پيدا كردند . آزادانه هم اين طرف و آن طرف مىروند . ابن ابى العوجاء پيدا شده است و به قولى ابن مقفّع هم همين طور فكر مىكرد . حَمّاد اجرَد پيدا شده و دهها نفر ديگر افرادى امثال اينها پيدا شدهاند . اينها را مگر مىشود همين طور رها كرد ؟
رسالت امام صادق اين است كه در اين جبهه بايد مبارزه كند و بجنگد . مسيحيها آزادانه حرفشان را مىزنند . جاثليق - كه معرّب كاتوليك است - براى خودشان بساطى دارند . صابئيها - كه منقرض شدهاند - اصول و عقايدى دارند . مجوسيها و زردشتيها براى خودشان يك سلسله عقايد دارند . يهود براى خودشان حرفهاى ديگرى دارند . هر گروهى براى خودشان افكار و عقايدى دارند و همه كوشش
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 269
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٢٦٩