سعدى مىگويد : .
بزرگى را پرسيدم از معنى اين حديث : اعْدى عَدُوِّكَ نَفْسُكَ الَّتى بَيْنَ جَنْبَيْكَ « 1 » . گفت : به حكم آنكه هر آن شخص را كه با وى احسان كنى دوست گردد مگر نفس را كه هرچه مدارايش كنى مخالفت ورزد .
فرشته خوى شود آدمى به كم خوردن * اگر خورد چو بهائم بيفتد او چو جماد
مراد هركه برآرى مطيع امر تو گشت * خلاف نفس كه فرمان دهد چو يافت مراد
علم و مهارت
البته يك مطلب ديگر هست كه بايد متوجه بود و آن اينكه درست است كه ايمان بزرگترين سرمايه است اما استفاده از اين سرمايه نيز مانند همهء سرمايههاى ديگر علم و مهارت لازم دارد ، احياناً ممكن است آن استفادهء كاملى كه بايد بشود نشود ؛ يا خود انسان نفهميده سوء استفاده كند يا يك كس ديگر از حس دينى بشر سوء استفاده بكند . اين خود مطلبى است كه دامنهء درازى دارد .
هامش
( 1 ) محجّة البيضاء ، ج 5 / ص 6 : از همهء دشمنانت خطرناكتر ، نفس توست كه در ميان دو پهلويت قرار گرفته است .