كارهاى زشت باز بدارند . از نظر دين يك رشته چيزها خوب است ، پيغمبران آمدند براى دعوت به آن خوبها ، يك رشته چيزها بد است ، پيغمبران آمدند براى مبارزه با آن بدها . دستورهاى دينى مجموعاً سه قسم است : اعتقادات ، اخلاقيات ، دستورهاى عملى . دستورهاى اعتقادى از قبيل ايمان به خدا ، ايمان به سفراى الهى و پيغمبران خدا و اولياى خدا ، ايمان به معاد و پاداش و كيفر . دستورهاى اخلاقى مثل اينكه ما بايد عفت و تقوا داشته باشيم ، راضى و شاكر و صابر باشيم ، عفو و حلم و گذشت داشته باشيم ، با يكديگر الفت و محبت داشته باشيم ، اتحاد و اتفاق داشته باشيم ، روح ما پاكيزه باشد ، حسادت نداشته باشيم ، كينه نداشته باشيم ، جبن و بخل نداشته باشيم ، ظالم و بدخواه نباشيم . دستورهاى عملى هم واضح است ؛ دستورهايى به عنوان عبادات مقرر شده : نماز ، روزه ، حج ، جهاد ، امر به معروف و غير اينها ، و دستورهايى در باب معاشرت هست از قبيل احسان ، صلهء ارحام ، از قبيل اينكه دروغ نگوييم ، غيبت نكنيم ، فحش ندهيم ، قتل نفس نكنيم ، دستور رسيده به ترك شراب و قمار و ربا و ريا و غيره .
بالاخره اگر در هر چيزى شك و ترديد كنيم ، در اينها نمىتوانيم شك و ترديدى داشته باشيم . در اينكه شارع اسلام آنچه را كه خوب مىداند مىخواهد آنها واقع شود و آنچه را بد مىداند مىخواهد هرطور هست آنها واقع نشود ، حرفى نيست .
حالا حساب كنيم ببينيم آيا اگر حقوق مردم محفوظ و جامعه عادل و متعادل باشد و تبعيض و محروميت و احساس مغبونيت در مردم نباشد ، عقايد پاك و اخلاق پاك و صفاى قلب و اعمال خوب بيشتر پيدا مىشود و زمينه براى وقوع معاصى و اخلاق رذيله و شيوع عقايد ناپاك كمتر است ، يا اگر متعادل نباشد ، و هرچه افراط و تفريط و اجحاف و مغبونيت و ناهموارى و اختلاف و تفاوت بيشتر باشد براى تزكيهء نفس و صفاى روح بهتر است ؟ كدام يك از اينها ؟ يا شقّ سومى هست و آن اينكه اوضاع اجتماعى هرجور باشد هيچ تأثيرى در اين امور ندارد و حساب اين امور به كلى جداست ؟ .
هيچ عاقلى نخواهد گفت كه هرچه جامعه از لحاظ حق و عدالت آشفتهتر باشد ، زمينه براى عقايد پاك و تزكيهء نفس و عمل صالح بهتر است . حداكثر اين است كه كسى بگويد بود و نبود عدالت و محفوظ بودن و نبودن حقوق ، در اين امور
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 734
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٧٣٤