حكمفرما مىشود . اسم اين جز انفجار و بلوا نيست . ولى اين بر خلاف قيام و انقلابى است كه از طرف عناصر مقدس وجود انسان ايجاد مىشود . انقلابى كه عقل در وجود انسان بكند ، كودتايى كه فطرت خداشناسى و خداپرستى انسان در وجود او بكند ، يك انقلاب مقدس است . انقلاب مقدس توأم با اصلاح است . انقلاب مقدس آثار شوم گذشته را از بين مىبرد ، انقلاب مقدس قصاص مىكند .
و لكم فى القصاص حياة يا اولى الالباب
« 1 » . عرض كردم كه على عليه السلام فرمود : از بدن خودت انتقام بكش ، قصاص بگير ، گوشتهايى را كه از حرام روييده است آب كن . اين همان قصاص كردن و انتقام گرفتن از شهوات نفسانى است . انقلاب وقتى كه مقدس شد ، مىخواهد آثار شوم گذشته را از ميان ببرد و از ميان هم مىبرد . اين است كه قرآن اينطور تعبير مىكند :
فمن تاب من بعد ظلمه و اصلح
آن كه توبه كند و اصلاح نمايد .
اصلًا توبه يك قيام اصلاحى است و غير از اين چيزى نيست .
شب احياء است و بايد دعا كنيم و قرآن به سر بگيريم ، لذا من عرايض خودم را مختصر مىكنم . ديشب عرض كردم يكى از مشخصات انسان توبه است ، و عرض كردم كه تغيير مسير دادن ، تغيير جهت دادن ، از مختصات انسان نيست ، در حيوانات هم هست و حتى در گياه هم تا حدودى هست ، ولى آن تغيير مسيرى كه نامش توبه است و به معنى نوعى انقلاب مقدس درونى است ، از مختصات انسان است . اين مطلب را درنظر داشته باشيد .
كار مختص انبياء و اولياء
يكى از مختصات و مميّزات انبياء نسبت به ساير رهبران بشرى اين است كه ساير رهبران بشرى كه انقلابى در اجتماع به وجود مىآورند ، حداكثر موفق مىشوند گروهى ، طبقه يا طبقاتى از افراد بشر را عليه طبقه يا طبقاتى ديگر برانگيزانند ، دو جبهه در اجتماع به وجود بياورند و يك جبهه را عليه جبههء ديگر برانگيزانند ؛ به اصطلاح چوب به دست اينها بدهند ، اسلحه به دست اينها بدهند و وادارشان كنند كه بر سر آنها بكوبند . البته اين كار خوبى است . در كجا كار خوبى است ؟ در جايى كه يك طبقهء ظالم و يك طبقهء مظلوم به وجود بيايد . دعوت كردن مظلوم به احقاق حق
هامش
( 1 ) بقره / 179 .