مىبرد و به مقام قرب پروردگار مىرساند . سوراخ دعا را گم كردهايم ، راهش را بلد نيستيم .
شخصى آمد خدمت اميرالمؤمنين على عليه السلام استغفار كرد . او هم مثل ما خيال مىكرد توبه كردن ، گفتن اسْتَغْفِرُاللَّهَ رَبّى وَ اتوبُ الَيْه است و اگر غيناش را هم خيلى غليظ بگوييم ديگر توبهء ما خيلى بهتر است ! على عليه السلام فهميد اين بدبخت چقدر گمراه است . كم اتفاق مىافتد كه او اينجور حدّت به خرج بدهد و با لحن تندى سخن بگويد ولى اينجا با لحن تندى سخن گفت ، فرمود : ثَكِلَتْكَ امُّكَ ، اتَدْرى مَا الْاسْتِغْفارُ ؟ الْاسْتِغْفارُ دَرَجَةُ الْعِلّيّينَ اى خدا مرگت بدهد ، اى مادرت به عزايت بنشيند ! آيا تو مىدانى استغفار چيست ؟ استغفار درجهء مردمان بلندمرتبه است . استغفار ، حالت توبه و يك حالت مقدس است ، يك جوّ مقدس و پاك است . شما حالت توبه را پيدا بكنيد ، واقعاً توبه بكنيد ، بعد خودتان را در يك جوّ و فضاى مقدس مىبينيد ، احساس مىكنيد كه لطف و عنايت الهى بر روح شما سايه افكنده است ، احساس مىكنيد گروهى از فرشتگان دور شما را گرفتهاند ، پاك مىشويد ، چون در حالت توبه انسان خودبينى را از دست مىدهد ، خود را ملامت مىكند و گناهان خويش را در نظر مىگيرد .
در اسلام گفتهاند اگر مىخواهى توبه كنى لازم نيست به روى پيش كشيش ، پيش آخوند و گناه را به او بگويى ؛ گناه را به خداى خودت بگو ، چرا گناه را نزد يك بشر اقرار و اعتراف مىكنى ؟ نزد خداى غفّارالذّنوب خودت اقرار كن .
قل يا عبادى الذين اسرفوا على انفسهم لا تقنطوا من رحمة الله ان الله يغفر الذنوب جميعا
« 1 » . اين نداى خداست : اى بندگان اسرافكار من ، اى بندگان گنهكار من ، اى بندگان معصيتكار من ، اى بندگان من كه بر خودتان ظلم كردهايد ! از رحمت من نااميد مباشيد ، بياييد به سوى من ، من مىپذيرم ، قبول مىكنم ، در جوّ و فضاى توبه وارد بشويد .
حديث قدسى
اين حديث قدسى چقدر عالى توبه را توصيف مىكند : انينُ الْمُذْنِبينَ احَبُّ الَىَّ مِنْ تَسْبيحِ الْمُسَبِّحين . خداى تبارك و تعالى ، اين رحمت مطلقه و كامله فرمود : نالهء
هامش
( 1 ) زمر / 53 .