آخرت برسد ؛ مثل همهء ما . ما مىگوييم حبّ على بن ابى طالب كافى است . تازه حبّ ما حبّ حقيقى نيست ؛ اگر حبّ حقيقى بود عمل هم پشت سرش بود . مىگوييم همين وابستگى ظاهرى كافى است ! خيال مىكنيم على عليه السلام از كسانى است كه احتياج دارد ، و اگر افرادى انتساب دروغين هم داشته باشند ديگر بسيار خوب ، ما عجالتاً سياهى لشكر مىخواهيم ، سياهى لشكر هم كافى است ! ما خيال مىكنيم يك گريهء دروغين بر امام حسين كافى است . ولى اميرالمؤمنين فرمود اينها دروغ است . اگر حبّ على بن ابى طالب تو را به عمل كشاند ، بدان حبّ تو صادق و راستين است . اگر گريه بر حسين بن على تو را به سوى عمل كشاند ، بدان كه تو بر حسين بن على گريه كردهاى و گريهء تو راستين است . اگر نه ، فريب شيطان است .
جملهء دوم : وَ يُرَجِّى التَّوْبَةَ بِطولِ الْامَلِ اى مرد ! از آن كسان مباش كه احساس نياز به توبه را در وجود خود دارند اما هميشه مىگويند دير نمىشود ، وقت باقى است .
برادر ! اگر على بيايد و من و تو هم برويم خدمتش و بگوييم آقاجان ! ما را نصيحت كن ، چنين جملهاى به ما مىگويد : لا تَكُنْ مِمَّنْ يَرْجُو الْاخِرَةَ بِغَيْرِ عَمَلٍ وَ يُرجِّى التَّوْبَةَ بِطولِ الْامَلِ . تا كى بگوييم آقا دير نمىشود ، حالا وقت باقى است ؟ ! تا هنوز جوان هستيم مىگوييماى آقا ! جوان بيست ساله كه ديگر وقت توبه كردنش نيست .
عجيب اين است كه بعضى افراد پير و كهنسال وقتى يك جوان را مىبينند كه متوجه عبادت است و به گناه خودش توجه دارد و در حال توبه و ندامت است ، مىگويند :
اى آقا ! تو جوانى ، هنوز وقت اين حرفها براى تو نرسيده . اتفاقاً جوانى بهترين وقتش است . يك شاخه تا وقتى كه هنوز تازه است ، آمادگى بيشترى براى راست شدن دارد ؛ هرچه بزرگتر و خشكتر بشود ، آمادگىاش كمتر مىشود . بعلاوه ، چه كسى به اين جوان قول داده كه او پا به سن بگذارد ، ميانه مرد بشود ، از ميانه مردى بگذرد و پير بشود ؟ تا جوانيم مىگوييم جوانيم . در ميانه مردى هم كه مىگوييم حالا خيلى وقت داريم ، توبه وقتش پيرى است ، وقتى كه پير شديم ، از همهء كارها افتاديم و همهء قدرتها از ما گرفته شد ، آن وقت توبه مىكنيم . نمىدانيم كه اشتباه كردهايم ؛ آن وقت اتفاقاً هيچ توبه نمىكنيم ، آن وقت ديگر حال توبه برايمان نمىماند ، آنقدر در زير بار معاصى كمر ما خم شده است كه دل ما ديگر حاضر براى توبه كردن نيست . دل يك جوان آمادهتر است براى توبه كردن تا دل يك پير . چه خوب مىگويد مولوى :
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 547
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٥٤٧