مىدهم ، پاهايم يا دستم را حركت مىدهم . اين نماز تو باطل است . بايد با آرامش و طمأنينه نماز بخوانى يعنى وقتى مىايستى و مىخواهى بگويى اللَّهُ اكبر ، تا بدنت قرار نگرفته است نبايد بگويى اللَّه اكبر . اگر در حال حركت بگويى اللَّه اكبر باطل است .
بايد آرام بگيرى ، بعد بگويى اللَّه اكبر . آنگاه اگر خواستى خودت را تكان بدهى تكان بده اما حرفى نزن ، ذكرى نگو . اگر فرضاً پايت درد مىكند يا عضو ديگرى از تو ناراحت است ، سكوت كن ، راحت بگير ؛ استقرار كه پيدا كردى بگو
بسم الله الرحمن الرحيم ، الحمد لله رب العالمين . . . .
باز اگر وسط نماز پايت درد آمد ، آرام بگير ، سكوت كن ، خودت را راحت كن ، بعد دومرتبه ادامه بده . با آرامش و طمأنينه بايد باشد . هم روحت بايد طمأنينه داشته باشد و هم جسمت .
7 . اعلام صلح و صفا با همهء بندگان صالح خدا
مىآييم سراغ ساير قسمتهاى نماز . نماز توجه به خداست . توجه به غير خدا شرك است ولى در عين حال به ما مىگويند در نماز بگو السَّلامُ عَلَيْنا وَ عَلى عِبادِاللَّهِ الصّالِحين سلام بر ما ، سلامت بر ما و بر جميع بندگان شايستهء خدا . اعلام صلح و صفا با همهء بندگان صالح خدا مىكنى . به قول امروزيها اعلام همزيستى مسالمت آميز با همهء افراد شايسته مىكنى . در حال نماز مىگويى من با هيچ بندهء شايستهاى سر جنگ ندارم چون اگر با بندهء شايستهاى سر جنگ داشته باشم ، خود ناشايستهام .
ممكن است بگوييد : « السَّلامُ عَلَيْنا وَ عَلى عِبادِاللَّهِ الصّالِحينَ با روح عبادت - كه حضور قلب به خداست - ارتباطى ندارد . » ولى در اسلام روح و پيكر عبادت با مسائل تربيتى آميخته است . نماز ضمن اينكه مركب تقرّب پروردگار است ، مكتب تربيت هم هست . با اينكه از نظر مسائل معنوى هرچه انسان خودش و ديگران را فراموش كند بهتر است ، اما از نظر اجتماعى فراموش نكردن ديگران لازم و ضرورى است .
در سورهء حمد « 1 » كه جزء قطعى نماز است مىگوييم :
اياك نعبد و اياك نستعين
، نمىگوييم « ايّاكَ اعْبُدُ وَ ايّاكَ اسْتَعينُ » . « ايّاكَ اعْبُدُ » به اصطلاح متكلّم وحده است ، يعنى خدايا من تنها تو را مىپرستم ، تنها از تو كمك مىگيرم . اما اينجور
هامش
( 1 ) سورهء حمد بايد در هر نمازى خوانده شود : « لا صَلوةَ الّا بِفاتِحَةِ الْكِتابِ » نماز بدون حمد وجود ندارد .
در مورد سوره ، از هر سورهاى كه خواستيد مىتوانيد انتخاب كنيد ولى « حمد » را حتماً بايد بخوانيد .