باللَّه ) ؟ قرآن كه مىگويد :
فأينما تولوا فثم وجه الله
« 1 » رو به هر طرف بايستيد ، چهرهء خدا آنجاست . رو به اين طرف بايستى يا رو به آن طرف ، رو به خدا ايستادهاى . رو به بالا نگاه كنى يا رو به پايين ، به طرف خدا نگاه كردهاى . و پيغمبر فرمود : اگر شما را با ريسمانى تا هفتمين طبقهء زمين هم فرو ببرند باز هم به سوى خدا رفتهايد ، به مشرق برويد به سوى خدا رفتهايد ، به مغرب برويد به سوى خدا رفتهايد ، اينجا هم كه نشستهايد با خدا هستيد . خدا كه جهت ندارد ، پس چرا ما بايد رو به كعبه بايستيم ؟ مىگويد شما كه داريد عبادت انجام مىدهيد ، در عين حال بايد يك تعليم و تربيت اجتماعى هم بگيريد . همهتان رو به يك نقطه بايستيد . اگر اينجور نباشد ، يكى از اين طرف بايستد يكى از آن طرف ، اين مظهر تفرّق و تشتّت است . اما اگر رو به يك نقطه ايستاديد ، جهت شناس هستيد ؛ همهء مسلمين يك جهت را تعقيب مىكنند . حالا كدام نقطه را انتخاب كنيم كه اساساً بوى شرك نداشته باشد ؟ مىگويد آن نقطهاى را انتخاب كن كه اگر رو به آنجا بايستى باز عبادت را احترام كردهاى ، رو به جايى مىايستى كه اولين معبد است . احترام معبد ، احترام عبادت است .
4 . انضباط وقت
باز مىگويد عبادت كه مىخواهى بكنى ، يك وقتِ مشخص و معينى دارد و دقيقهاش هم حساب مىشود . وقت نماز صبح از اول طلوع صبح تا اول طلوع آفتاب است و اگر عمداً يك دقيقه قبل از طلوع صبح يا بعد از طلوع آفتاب شروع كنى ، نمازت باطل است ، درست نيست . بايد بين ايندو باشد . نمىشود بگويى من فعلًا خوابم مىآيد ، الآن يك ساعت به طلوع صبح مانده ، خدا كه خواب و بيدارى ندارد ، مگر خدا در بين الطلوعين - العياذباللَّه - لباس رسمىاش را مىپوشد و آمادهء قبول كردن نمازها مىشود ؟ ! براى خدا كه تمام ساعات و همهء لحظات على السويه است ،
لا تأخذه سنة و لا نوم
« 2 » ، من ديشب بيدارخوابى كشيدهام ، خيلى خوابم مىآيد ، مىخواهم نيم ساعت زودتر نمازم را بخوانم ! انضباط وقت را بايد بشناسى .
جز در وقت خودش در وقت ديگر نبايد نماز بخوانى . آيا از نظر خدا فرق مىكند كه اين
هامش
( 1 ) بقره / 115 .
( 2 ) بقره / 255 .