يعنى اگر تقليد نكند ، خودش را بيشتر به زحمت انداخته است . يا بعضيها به روزهشان اهميت نمىدهند ؛ اگر رفتند مسافرت و روزهشان قضا شد ، قضايش را انجام نمىدهند .
اينها هم خودشان را مسلمان كامل مىدانند ، آن دستهء اول هم خودشان را مسلمان كامل مىدانند ، در صورتى كه نه اينها مسلمان كاملند و نه آنها . اسلام دينى است كه
نؤمن ببعض و نكفر ببعض
« 1 » برنمى دارد . نمىشود انسان عبادت اسلام را بگيرد ولى اخلاق و مسائل اجتماعىاش مانند امر به معروف و نهى از منكر را نگيرد ، و نمىشود انسان امر به معروف و نهى از منكر اسلام را بگيرد و عبادتش را رها كند .
قرآن هر جا كه مىگويد :
اقيموا الصلاة
پشت سرش مىگويد :
آتوا الزكاة .
اگر مىگويد :
اقام الصلاة
پشت سرش مىگويد :
آتى الزكاة .
اگر مىگويد :
يقيمون الصلاة
پشت سرش مىگويد :
يؤتون الزكاة .
« يقيمون الصلاة »
مربوط به رابطهء ميان بنده و خداست ،
يؤتون الزكاة
مربوط به رابطهء ميان بنده و ديگر بندگان خداست . يك نفر مسلمان ، هم بايد يك رابطهء دائم و ثابت ميان او و خداى خودش برقرار باشد و هم بايد يك رابطهء ثابت و دائم ميان او و جامعهء خودش برقرار باشد . بدون عبادت ، ذكر و ياد خدا ، مناجات با حق ، حضور قلب ، نماز و روزه نمىشود يك جامعهء اسلامى ساخت و حتى خود انسان سالم نمىماند . و همچنين بدون يك اجتماع صالح و يك محيط سالم ، بدون امر به معروف و نهى از منكر ، بدون رسيدگى و تعاطف و تراحم ميان افراد مسلمان نمىشود عابد خوبى بود .
على عليه السلام ، نمونهء كامل اسلام
شما وقتى به على بن ابى طالب عليه السلام از يك نظر نگاه كنيد ، مىبينيد يك عابد و اول عابد دنياست به طورى كه عبادت على ميان همه ضرب المثل مىشود ، آن هم نه عبادتى كه فقط خم و راست بشود ، بلكه عبادتى كه سراسر جذبه است ، سراسر شور است ، سراسر عشق است ، سراسر گريه و اشك است .
بعد از اينكه على از دنيا رفته است ، مردى به نام ضرار با معاويه روبرو مىشود .
معاويه مىداند كه او از اصحاب على است ، مىگويد : مىخواهم على را كه با او
هامش
( 1 ) نساء / 150 .