از آيات قرآن اينچنين مىخوانيم ، يعنى در دو جا اين آيه تكرار شده است : يا ايُّهَا الَّذينَ امَنُوا اسْتَعينوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلوةِ « 1 » اى اهل ايمان ! از نماز و از صبر - كه به روزه تفسير شده است - كمك بگيريد . اين تعبير خيلى عجيب است ! به ما مىگويند از نماز استمداد كن ، از روزه استمداد كن ، يعنى تو نمىدانى كه اين نماز چه منبع نيرويى است ! اين روزه چه منبع نيرويى است ! اگر به شما گفتند نماز بخوانيد ، شما را به يك منبع نيرو هدايت كردهاند و اگر گفتهاند روزه بگيريد شما را به يك منبع نيرو هدايت كردهاند . براى اينكه بر نفس و روح خودتان مسلط بشويد نماز بخوانيد ، روزه بگيريد . الْعُبوديَّةُ جَوْهَرَةٌ كُنْهُهَا الرُّبوبيَّةُ . .
حال آيا اين ربوبيت و تسلط به همين جا خاتمه پيدا مىكند ؟ نه ، درجات و مراتب دارد . به هر درجه كه شما در مسير عبوديت جلو برويد ربوبيت پيدا مىكنيد و به اصطلاح ولايت يعنى تسلط پيدا مىكنيد . از اين درجهاى كه عرض كردم يك درجه بالاتر ، به آنجا مىرسيد كه مالك خاطرات نفس خودتان مىشويد .
درجات بالاتر
بالاتر از اين هم درجهاى هست ؟ بله ، يك انسان مستجاب الدعوه - لااقل دربارهء خودتان - مىشويد . حتى مىتوانيد روى بدن خودتان اثر بگذاريد ، اعجاز كنيد ، كرامت كنيد ، درنتيجهء عبوديت كه جوْهرةٌ كنهها الرُّبوبيَّة نتيجهء عبوديت تسلط است .
آيا بالاتر از اين هم هست ؟ بله ، اما اين بالاتر ، براى فهمها و فكرهاى ما خيلى زياد است ، خيلى از اشخاص نمىتوانند باور كنند كه انسانى در اثر عبوديت و بندگى خدا و تذلّل ، در اثر اين كه صراط عبوديت را طى كرده است ، برسد به جايى كه در جهان هم بتواند تصرف كند ، يعنى بتواند يك بيمارى را از راه روحى معالجه كند ، يك كور مادرزاد را شفا بدهد ، يك پيس را شفا بدهد ( آنطور كه قرآن دربارهء عيسى بن مريم نقل مىكند ) البته به اذن اللَّه ؛ خدا به آنها چنين قدرتى داده است . اذن خدا همان قدرتى است كه خدا افاضه مىكند : و تُبْرِئُ اْلَاكْمَهَ وَالْابْرَصَ بِاذْنى وَ اذْ تُخْرِجُ الْمَوْتى بِاذْنى « 2 » يا در آيهء ديگر : وَ احْىِ الْمَوْتى بِاذْنِ اللَّهِ « 3 » . اين يك درجهء بالاتر است كه اكنون
هامش
( 1 ) بقره / 153 .
( 2 ) مائده / 110 .
( 3 ) آل عمران / 49 .