به رستگارى رو بياور ) عيبى ندارد . اما حَىَّ عَلى خَيْرِ الْعَمَلِ ( به بهترين اعمال رو بياور ) كه معناى آن اين است كه نماز بهترين اعمال است ، روحيهء مجاهدين را خراب مىكند ؛ چون مجاهدين پيش خود مىگويند حال كه نماز بهترين اعمال است ، ما بجاى اينكه برويم در ميدان جنگ جهاد كنيم ، در مسجد مدينه مىمانيم و در جوار قبر پيغمبر صلى الله عليه و آله نماز مىخوانيم كه بهترين عملهاست . آنها بروند بكشند و خود را به كشتن بدهند ، زخم بردارند ، چشمشان كور شود ، دستشان بريده شود ، پايشان قطع شود ، شكمشان سفره شود ولى ما اينجا راحت در خانه پيش زن و بچهء خود مىمانيم و چهار ركعت نماز مىخوانيم و از آنها افضل هستيم . عمر گفت : نه ، اين بدآموزى دارد ، مصلحت اين است كه اين عبارت را از اذان برداريم ؛ بجاى اين جمله بگوييد : « الصَّلوةُ خَيْرٌ مِنَ النَّوْمِ » نماز ، خوب چيزى است ، از خواب بهتر است ؛ يعنى بجاى اينكه بخوابيد ، بياييد در مسجد نماز بخوانيد .
اين مرد آنقدر فكر نكرد كه آخر اين چند ده هزار سرباز - كه قطعاً تعدادشان به صدهزار نمىرسيده - با چه قدرتى دارد با دوتا چند صد هزار نفر ، در دو جبههء مختلف مىجنگد و فاتح مىشود ؟ اين فتح ، فتحِ چيست ؟ فتح اسلحه است ؟ آيا اسلحهء عرب بر اسلحهء ايرانى و رومى مىچربيد ؟ ابداً . ايرانيان و روميان از دو كشور متمدن بودند و عاليترين سلاحهاى زمان خود را در اختيار داشتند ، در حالى كه شمشير عرب در مقابل شمشيرهايى كه در ايران يا روم وجود داشت مثل يك آهن شكسته بود . آيا نژاد عرب از نژاد روم يا نژاد ايران قويتر و نيرومندتر و پهلوانتر بود ؟ ابداً . مگر نمىدانيد كه شاپور ذوالاكتاف چه به سر عربها آورد ؟ ! مگر شاپور ذوالاكتاف نبود كه هزاران عرب را اسير كرد ؟ مگر شانههاى آنها را سياه نكرد و آنان را به زنجير نكشيد ؟ زور عرب در آن ايام كجا بود ؟ مگر صد سال بعد همين ايران ، عرب را شكست نداد ؟ پس عرب با چه نيرويى با ايران و روم مىجنگد و آنها را شكست مىدهد ؟ نيروى او نيروى ايمانش است ، همان نيرويى است كه از حَىَّ عَلى خَيْرِ الْعَمَل گرفته ، نيرويى است كه از نماز گرفته ، نيرويى است كه از راز و نياز با خداى خودش گرفته است . به تعبير قرآن وقتى كه او شب به درگاه الهى مىايستد و راز و نياز و مناجات مىكند ، از خداى خود نيرو مىگيرد . آن نيروست كه به او روحيه داده ؛ يعنى روحيهء عرب است كه ايران و روم را شكست مىدهد . اين روحيه را از چه چيز گرفته است ؟ از ايمانش گرفته . نماز چيست ؟ تازه كردن ايمان . اين
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 155
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص١٥٥