پول
يكى از مسائل اقتصادى « پول » است . تا زمانى كه زندگى اجتماعى بشر توسعه زيادى نداشت و تقسيم كار و تخصص ، زياد به ميان نيامده بود حوائج افراد به آسانى قابل مبادله بود ، يعنى افراد به سهولت مىتوانستند آنچه را كه احتياج دارند به وسيله مبادله با چيزى كه خود توليد مىكنند و مورد احتياج توليد كنندهء كالاى مورد نياز است به دست آورند . ولى تدريجاً در اثر تكامل صنايع و توسعه احتياجات و تنوع آنها و ازدياد روابط و تقسيم و تخصص بيشتر ، مبادله دچار اشكال شد ، ناچار لازم شد كه شىء خاصى كه داراى ارزش ذاتى يا اعتبارى و تضمينى باشد به ميان بيايد كه آن « پول » است . در باب پول مباحثى هست ، يكى اين كه آيا ارزش طلا و نقره ذاتى است ؟ يعنى از آن جهت واسطه واقع شده كه مورد احتياج همه است و در همه زمانها مورد احتياج است ، و بعلاوه كهنه و فاسد نمىشود ، و بعلاوه سبك و قابل حمل و نقل است ؟ يا علت ديگر دارد و جنبه قراردادى دارد ؟ مطلب ديگر اين كه در چه مرحله از مراحل تاريخى اجتماع بشر و در چه دورهاى از ادوار تاريخ ، پول رايج شده است ؟ اينها مطالبى است كه در آينده بايد از آنها بحث كنيم .
ارزش
يكى ديگر از مسائل مربوط به اقتصاد ، ارزش يا قيمت است . در اقتصادهاى مبادلهاى كالاها قيمتهاى متفاوتى دارند ؛ قيمتها بالا و پايين مىروند ؛ گاهى يك چيز از يك چيز ديگر گرانتر و گاهى ارزانتر مىشود ؛ گاهى با اينكه قيمتها بالا است ، چون پول بيشتر است رفاه بيشتر است ؛ و گاهى در عين تنزل قيمت ، زندگى سخت است ؛ گاهى بالارفتن قيمتها باعث سختى معيشت است . چه رابطهاى ميان اينها هست ؟ اولًا ارزش از كجا پيدا مىشود ؟ اين مسئله يك مسئله فلسفى است . ثانياً علت بالارفتنها و پايين رفتنها چيست ؟ چگونه مىتوان رفاه را تأمين كرد ؟
چگونه مىتوان قيمتها را تثبيت كرد ؟ اينها يك سلسله مسائل ديگر است كه در آينده از آنها ان شاء اللَّه بحث خواهيم كرد .
مراحل زندگى اجتماعى و اقتصادى
مسئله ديگر اين است كه بشر از لحاظ اجتماعى و اقتصادى چه مراحلى را طى