3 مسئلهء بيمه
در اين جلسه « 1 » قرار شد كه بحثى دربارهء يكى از انواع بيمه كه بيمهء مسؤوليت ناميده مىشود از نظر انطباقش با فقه اسلامى مطرح كنيم . بيمهء مسؤوليت يعنى بيمه كردن مسؤوليتهاى حقوقىاى كه متوجه شخص مىشود و ظاهراً به آن « بيمهء شخص ثالث » هم مىگويند . يعنى اگر مثلًا شما با اتومبيل خود خسارتى به كسى يا بر مال كسى وارد كرديد ، آن مؤسسهء بيمه از طرف شما - در ازاء يك حق بيمه كه از شما مىگيرد - خسارت شما را مىپردازد . اينجا اين سؤال پيش مىآيد كه آيا اين كار شرعى هست يا نه ؟ يعنى بايد ببينيم آيا اصولًا آن مسؤوليتها و تاوان گرفتنها شرعى هست تا بيمه هم در مورد آنها شرعى باشد يا نه .
ديه بر عاقله است
لازم است بحث مختصرى را به عنوان مقدمه عرض بكنم و آن اينكه ما يك چيزى در باب ديات داريم كه بىشباهت به بيمهء مسؤوليت نيست . اين جمله را شنيدهايد كه مىگويند : ديه بر عاقله است . اين جمله خيلى معروف است . بعضىها خيال مىكنند عاقله در اينجا از همان مادهء عقل به معناى خرد است ، يعنى ديه بر آن كسى است كه عاقلتر است . عاقله يك اصطلاح خاص است . اصلًا در زبان عربى يكى از معانى عقل ديه است . عاقل يعنى كسى كه ديه را مىپردازد . در يك مواردى
هامش
( 1 ) [ لازم به ذكر است كه نوار اين سخنرانى در دست نبود و تنظيم آن از روى متنى كه در همان زمان از نوار پياده شده انجام شده است . به همين جهت در مواردى كه احساس نارسايى مىشد ، امكان مراجعه به نوار وجود نداشت . ]