حقوق عمومى همه انسانهاست مورد تهاجم قرار گرفته ، آيا دفاع كردن از اين حق انسانيت به عنوان دفاع از « حق انسانيت » مشروع است يا نه ؟ اگر مشروع است پس منحصر به آن فردى كه آزادى او مورد تهاجم قرار گرفته نيست ، افراد ديگر و ملتهاى ديگر نيز مىتوانند بلكه بايد به كمك آزادى بشتابند و به جنگ سلب آزادى و اختناق بروند . در اينجا چه جواب مىدهيد ؟ گمان نمىكنم كسى ترديد كند كه مقدسترين اقسام جهادها و مقدسترين اقسام جنگها جنگى است كه به عنوان دفاع از حقوق انسانيت صورت گرفته باشد .
در مدتى كه الجزايريها با استعمار فرانسه مىجنگيدند يك عده افراد حتى از اروپاييها در اين جنگ شركت مىكردند ، يا به صورت سرباز يا به صورت غير سرباز ، آيا از نظر شما فقط الجزايريها جنگيدنشان مشروع بود چون حقوق خودشان مورد تجاوز قرار گرفته بود ، بنابراين فردى كه از اقصى بلاد اروپا آمده به نفع اين ملت وارد پيكار شده او ظالم و متجاوز است و بايد به او گفت فضولى موقوف ، به تو چه مربوط است ، كسى كه به حقوق تو تجاوز نكرده ، تو چرا اينجا شركت مىكنى ؟ يا او بايد بگويد من از حق انسانيت دفاع مىكنم ؛ و حتى جهاد چنين شخصى از جهاد آن الجزايرى مقدستر است چون جهاد او جنبه دفاع از خود دارد ، و عمل اين اخلاقىتر و مقدستر است از عمل او ؟ مسلماً شق دوم صحيح است .
آزاديخواهانى كه يا حقيقتاً آزاديخواه هستند يا تظاهر به آزاديخواهى مىكنند و احترامى در ميان عموم كسب كردهاند ، احترام خودشان را در ميان توده مردم مديون همين حالت هستند كه خودشان را مدافع حقوق انسانيت مىشمارند نه مدافع حقوق فرد خودشان يا ملت خودشان يا قاره خودشان ؛ و احياناً آنها اگر از حدود زبان و قلم و نطق و خطابه و روشن كردن افكار بگذرند و بروند وارد ميدان جنگ بشوند مثلًا طرفدار حقوق فلسطينيها يا ويتكنگها بشوند ، دنيا خيلى بيشتر آنها را تقديس مىكند نه اينكه دنيا آنها را مورد حمله و هجوم قرار مىدهد كه به تو چه اين فضوليها ، اينها به تو چه مربوط است ؟ ! كسى كه به تو كار ندارد !
مقدسترين دفاعها
دنيا مىگويد جنگيدن هر وقت كه به عنوان دفاع باشد مقدس است ، اگر دفاع از خود باشد مقدس است و اگر دفاع از ملت باشد مقدستر است ، چون جنبه شخصى