دفاع از چه ؟
انواع دفاع
برخى اينجا نظرشان محدود است ، مىگويند [ جهاد ] يعنى دفاع از شخص خود .
جنگ آنوقت مشروع است كه انسان ، چه به عنوان يك فرد و چه به عنوان يك قوم و ملت ، بخواهد از خودش و از حيات خودش دفاع كند . پس اگر يك قومى يا يك ملتى حياتش از ناحيه ديگرى در معرض خطر قرار گرفت اينجا دفاع از حيات امرى است مشروع . همچنين اگر ثروتش و مالكيتش مورد تهاجم قرار گرفت باز او از نظر حقوق انسانى حق دارد كه از حق خود دفاع كند . بنابراين يك فرد آن وقتى كه مال و ثروتش مورد تهاجم قرار مىگيرد حق دارد كه از ثروت خودش دفاع كند ، يا يك ملت اگر يك قوم ديگرى بخواهند ثروت او را تصاحب كنند و به نحوى ببرند حق دارد كه از ثروت خودش دفاع كند ولو با جنگ .
اسلام مىگويد : الْمَقْتولُ دونَ اهْلِهِ وَ عِيالِهِ شَهيدٌ يعنى كسى كه در مقام دفاع از مالش و از ناموسش كشته بشود از نظر اسلام شهيد است . پس دفاع از ناموس هم مانند دفاع از جان و مال است ، بلكه بالاتر است ، دفاع از شرافت است . دفاع از استقلال براى يك ملت قطعاً امرى مشروع است . پس در صورتى كه يك قوم بخواهند استقلال قوم ديگرى را بگيرند و آنها را تحت قيمومت خودشان قرار بدهند و اين ملت بخواهد از استقلال خودش دفاع كند و دست به اسلحه ببرد ، كارى مشروع و بلكه ممدوح و قابل تحسين انجام داده است . پس دفاع از حيات ، دفاع از مال و ثروت و سرزمين ، دفاع از استقلال ، دفاع از ناموس ، همه اينها دفاعهايى است مشروع . كسى ترديد نمىكند كه در اين موارد دفاع جايز است و لهذا گفتيم آن نظرى كه بعضى مسيحيان مىگويند دين بايد طرفدار صلح باشد نه طرفدار جنگ ، و جنگ مطلقاً بد است و صلح مطلقاً خوب است ، حرف بىموردى است . جنگى كه به عنوان دفاع باشد نه تنها بد نيست بسيار هم خوب است و جزء ضرورتهاى حيات بشر است ، كه قرآن كريم هم به اين مطلب تصريح مىكند كه : لَوْ لا دَفْعُ اللَّهِ النّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَفَسَدَتِ الْارْضُ « 1 » ، يا جاى ديگر مىفرمايد : لَوْ لا دَفْعُ اللَّهِ النّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ
هامش
( 1 ) بقره / 251 .