پاسخ متأسفانه كتابهايى كه ميليونها نسخه از آنها در جهان و دهها و صدها هزار نسخه از آنها چه به صورت كتاب و چه به صورت مجله در ايران چاپ مىشود و اثر مىگذارد همينهاست . نقل و جواب آنها از شوكت آنها مىكاهد . نقل نكردن ما كارى از قبيل سر زير برف كردن كبك است و خودمان را ريشخند مىكنيم . چهار تا جاهلتر از خود ما كه هيچ حسن و هنرى جز جهالت و عوام بودن ندارند نبايد معيار افراد مؤثر واقع شوند .
* * * . صفحهء 483 .
اساساً نظر ابن مسعود قابل توجيه نيست ، زيرا جامهاى كه خودبه خود آشكار است جامهء رو است نه جامهء زير ، و در اين صورت معنى ندارد كه گفته شود زنان زينتهاى خود را آشكار نكنند مگر جامهء رو را . جامهء رو قابل پوشاندن نيست تا استثنا شود ؛ بر خلاف چيزهايى كه در كلمات ابن عباس و ضحاك و عطاست و در روايات شيعهء اماميه آمده است . اينها امورى است كه قابل اين هست كه دستور پوشانيدن يا نپوشانيدن آنها داده شود .
اين استدلال در رد تفسير ابن مسعود صحيح نيست ، زيرا ظاهر آيهء كريمه هم اين است كه آنچه استثنا شده است چيزى است كه خود به خود ظاهر است و پوشانيدنش ممكن نيست ، و در حقيقت استثناى منقطع است ، چون تعبير شده است : «
لا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا ما ظَهَرَ مِنْها
» و «
ظَهَرَ
» فعل لازم است . حتى بنا بر تفسير ديگر كه مراد از «
ما ظَهَرَ
» را زينت وجه و كفّين بدانيم ، چنان كه از روايات استفاده شده است ، بايد اينطور توجيه كنيم كه زينت وجه و كفّين خود به خود ظاهر است ( چون پوشيدن آن حرَج است گويى پوشيدنش ممكن نيست ، پس آن خود به خود ظاهر است ) ولى در ساير قسمتهاى بدن مسألهء ابداء است نه ظهور خود به خود .
فافهم .
پاسخ استثناى منقطع در مورد چيزى كه اخفائش معنى ندارد قابل توجيه نيست . از « فافهم » چيزى نفهميدم . بعداً در اين باره بحث خواهد شد .
* * * . اين مطلب را توضيح مىدهيم كه ما اين مسأله را از نظر خودمان بيان مىكنيم و