بالطبع تك همسرى است يا نه . از مقالهء 31 معلوم شد كه شايد امروز يك نفر هم پيدا نشود كه طبيعت مرد را محدود به تك همسرى بداند و چندهمسرى را يك عمل انحرافى و افراطى بشناسد . برعكس ، عقيدهء بسيارى اين است كه طبيعت مرد چندهمسرى است و تك همسرى چيزى است نظير تجرد كه بر خلاف طبيعت مرد است .
اگرچه ما با آن نظر كه طبيعت مرد چندهمسرى است مخالفيم ، اما با اين نظر هم موافق نيستيم كه طبيعت مرد تك همسرى است و چندهمسرى بر ضد طبيعت مرد است و نوعى انحراف و مخالف طبيعت است نظير همجنس بازى .
كسانى مانند منتسكيو كه تعدد زوجات را مساوى با شهوت پرستى مىدانند ، نظرشان به حرمسرا بازى است ؛ خيال كردهاند كه اسلام با قانون تعدد زوجات خواسته است جواز حرمسرا براى خلفاى عباسى و عثمانى و امثال آنها صادر كند .
اسلام بيش از همه با آن كارها مخالف است . حدود و قيودى كه اسلام براى تعدد زوجات قائل است ، آزادى مرد هوسران را به كلى از او سلب مىكند .
اما از نظر دوم : اين عقيده كه مىگويد : « طبيعت آدمى هر اندازه ارضاء شود بيشتر طغيان مىكند و هراندازه مخالفت شود بهتر آرام مىگيرد » درست نقطهء مقابل عقيدهاى است كه امروز در ميان پيروان فرويد پيدا شده و مرتباً به نفع آن تبليغ مىشود .
فرويديستها مىگويند : « طبيعت بر اثر ارضاء و اقناع آرام مىگيرد و در اثر امساك فزونى مىگيرد و طغيان مىكند » . لهذا اين عده صد درصد طرفدار آزادى و شكستن آداب و سنن خصوصاً در مسائل جنسى مىباشند . اى كاش منتسكيو زنده مىبود و مىديد كه امروز چگونه فرضيهء او مورد تمسخر فرويديستها قرار گرفته است .
از نظر اخلاق اسلامى هر دو عقيده خطاست . طبيعت ، حقوق و حدودى دارد و آن حقوق و حدود را بايد شناخت . طبيعت در اثر دو چيز طغيان مىكند و آرامش را بهم مىزند : يكى در اثر محروميت و ديگر در اثر آزادى كامل دادن و برداشتن همهء قيود و حدود از مقابل او .
به هر حال نه تعدد زوجات ضد اخلاق و بهم زنندهء آرامش روحى و مخالف پاكى نفوس است آنچنانكه امثال منتسكيو مىگويند ، و نه قناعت ورزيدن به زن يا زنان مشروع خود ضد اخلاق است آنچنانكه فرويديستها عملًا تبليغ مىكنند .
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 353
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٣٥٣