از نظر اخلاقى
مىگويند : اجازهء تعدد زوجات اجازهء « شره » و شهوت است ؛ به مرد اجازه مىدهد هواپرستى كند . اخلاق ايجاب مىكند كه انسان شهوات خود را به حداقل ممكن تقليل دهد ، زيرا مقتضاى طبيعت آدمى اين است كه هر اندازه جلو شهوت را باز گذارد رغبت و تمايلش فزونى مىگيرد و آتش شهوتش مشتعلتر مىگردد .
منتسكيو در روح القوانين صفحهء 434 در بارهء تعدد زوجات مىگويد :
« پادشاه مراكش در حرمسراى خود از تمام نژادها ، اعم از سفيد و زرد و سياه پوست ، زن دارد . اما اگر اين شخص دوبرابر زنهاى كنونى خود نيز زن داشته باشد باز هم خواهان زن تازه خواهد بود ، زيرا شهوترانى مثل خست و لئامت است و هرچه شدت كرد زيادتر مىشود ، چنان كه تحصيل سيم و زر زياد باعث ازدياد حرص و آز مىگردد . تعدد زوجات رسم عشقبازى مستهجن و مخالف طبيعت ( همجنس بازى ) را نيز مىآموزد و رايج مىكند ، زيرا در عرصهء شهوترانى هر عملى كه از حدود معين خارج گرديد باعث اعمال بىقاعده مىگردد . در اسلامبول وقتى كه شورشى درگرفت ، در حرمسراى يك حكمران حتى يك زن وجود نداشت ، چه آن حكمران با عشقبازيهاى مخالف طبيعت ، روزگار خود را مىگذرانيد . » .
اين ايراد را از دو نظر بايد مورد بررسى قرار داد : يكى از اين نظر كه مىگويند اخلاق پاك با اعمال شهوت منافات دارد و براى پاكى نفوس بايد شهوت را به حداقل ممكن تقليل داد . ديگر از نظر آن اصل روانى كه مىگويد مقتضاى طبيعت آدمى اين است كه هرچه بيشتر با آن موافقت شود بيشتر طغيان مىكند و هرچه بيشتر با آن مخالفت شود آرام مىگيرد .
اما از نظر اول : بايد بگوييم متأسفانه اين يك تلقين غلطى است كه اخلاق مسيحى - كه بر پايهء رياضت است و از اخلاق هندى و بودايى و كلبى متأثر است - القاء كرده است . اخلاق اسلامى بر اين پايه نيست . از نظر اسلام چنين نيست كه هر چه از شهوات تقليل شود با اخلاق سازگارتر است و اگر به حد صفر برسد صد درصد اخلاقى است . از نظر اسلام اخلاق با افراط در شهوترانى ناسازگار است .
براى اينكه بدانيم تعدد زوجات يك عمل افراطى است يا نه ، بايد ببينيم آيا مرد