نده ، بلكه آنچنان اساسى و با آينده نگرى انجام بده كه گويى تا آخر دنيا زنده هستى زيرا فرضاً خودت زنده نمانى ، ديگران از محصول كار تو بهره خواهند برد ، اما كار آخرت به دست خداست ، هميشه فكر كن كه فردا مىميرى و فرصتى برايت نمانده است .
چنان كه ملاحظه مىكنيم ، طبق يكى از اين دو تفسير در كار دنيا بايد لاقيد و لاابالى و بىمسؤوليت بود و طبق تفسير ديگر در كار آخرت بايد چنين بود . بديهى است كه هيچ كدام از اين دو تفسير نمىتواند مورد قبول باشد .
به نظر ما اين حديث يكى از لطيفترين احاديث است در زمينهء دعوت به عمل و ترك لاقيدى و پشت سر اندازى ، چه در كارهاى به اصطلاح دنيايى و چه در كارهاى آخرتى .
اگر انسان در خانهاى زندگى مىكند و مىداند كه دير يا زود از اين خانه به خانهء ديگر خواهد رفت و براى هميشه در آنجا مستقر خواهد شد اما نمىداند كه چه روزى و بلكه چه ماهى و چه سالى منتقل خواهد شد ، اين شخص يك حالت ترديد ، هم نسبت به كارهاى مربوط به اين خانه كه در آن هست و هم نسبت به كارهاى مربوط به خانهاى كه بعدها به آنجا منتقل خواهد شد پيدا مىكند . اگر بداند فردا از اين خانه خواهد رفت هرگز دست به اصلاح اين خانه نخواهد زد ؛ كوشش مىكند فقط كارهاى مربوط به خانهاى كه فردا به آنجا منتقل خواهد شد اصلاح كند ، و اگر بداند چند سال ديگر بايد در اين خانه بماند برعكس عمل خواهد كرد ؛ خواهد گفت آنچه لازم است فعلًا اين است كه خانهء فعلى را سر و صورتى بدهيم ، كار آن خانه فعلًا دير نمىشود ، فرصت زياد است .
در حالى كه شخص در ترديد به سر مىبرد و نمىداند كه به زودى منتقل خواهد شد و يا سالهاى ديگر در اين خانه خواهد ماند ، شخص عاقلى پيدا مىشود و مىگويد نسبت به كارهاى مربوط به اين خانه كه فعلًا ساكن آن هستى چنين فرض كن كه براى هميشه در اينجا باقى خواهى بود ، عليهذا اگر احتياج به تعمير و اصلاح هست انجام بده ، ولى نسبت به كارهاى مربوط به خانهء دوم چنين فرض كن كه فردا منتقل خواهى شد ، پس هرچه زودتر نواقص و ناتماميهاى آنجا را تكميل كن .
نتيجهء چنين دستورى اين است كه انسان در هر دو قسمت كوشا و جدى مىشود .
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 587
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٥٨٧