بودند ؟ [ قبل از ظهور اسلام ] يهوديها فرهنگ و ثقافت بالاترى از اعراب حجاز داشتند . اعراب حجاز مردمى بودند فوق العاده بىسواد و بىاطلاع . يهوديها كه اهل كتاب بودند ، سواد و معلوما ت بيشترى داشتند و لهذا فكر خودشان را به آنها تحميل مىكردند . طورى بود كه حتى بت پرستان به اينها عقيده مىورزيدند . ابن عباس مىگويد در ميان زنان اهل مدينه گاهى اتفاق مىافتاد بعضى زنها كه بچهدار نمىشدند نذر مىكردند كه اگر بچهاى پيدا كنند او را به ميان يهوديها بفرستند يهودى بشود . اين اعتقاد را داشتند چون حس مىكردند مذهب آنها از مذهب خودشان كه بت پرستى است بالاتر است . و گاهى بچههاى شيرخوارشان را نزد يهوديها مىفرستادند تا به آنها شير بدهند . آن بچههايى كه اينها نذر كرده بودند يهودى بشوند ، بديهى است يهودى مىشدند و به ميان يهوديها مىرفتند . بچههايى هم كه يهوديها به آنها شير مىدادند قهراً اخلاق يهوديها را مىگرفتند ، مادر و برادر و خواهر رضاعى پيدا مىكردند و با آنها آشنا مىشدند و برخى از آنها يهودى مىشدند . به هر حال يك عده بچه يهودى كه پدر و مادرهايشان از انصار و از اوس و خزرج بودند وجود داشتند . وقتى كه قرار شد بنى النضير بروند ، مسلمين گفتند ما نمىگذاريم بچه هايمان بروند . عدهاى از بچهها كه به دين يهود بودند گفتند ما با همدينانمان مىرويم . مسألهاى براى مسلمين شد . مسلمين گفتند ما هرگز نمىگذاريم اينها بچه هايمان را با خودشان ببرند و يهودى باقى بمانند ، ولى خود بچهها برخى گفتند ما مىخواهيم با همدينانمان برويم . آمدند خدمت پيغمبر اكرم : يا رسول اللَّه ! ما نمىخواهيم بگذاريم بچه هايمان بروند . ( آيه ظاهراً در آنجا نازل شد ) . پيغمبر اكرم فرمود : اجبارى در كار نيست . بچههاى شما اگر دلشان مىخواهد ، اسلام اختيار كنند ؛ اگر نمىخواهند ، اختيار با خودشان ؛ مىخواهند بروند بروند ، دين امر اجبارى نيست (
لا إِكْراهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى
) چون طبيعتِ ايمان اجبار و اكراه و خشونت را به هيچ شكل نمىپذيرد .
«
فَذَكِّرْ إِنَّما أَنْتَ مُذَكِّرٌ . لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُصَيْطِرٍ . إِلَّا مَنْ تَوَلَّى وَ كَفَرَ فَيُعَذِّبُهُ اللَّهُ