الْعَذابَ الْأَكْبَرَ
. » « 1 »
اى پيامبر ! به مردم تذكر بده ( قبلًا معنى تذكر را عرض كردم ) ، مردم را از خواب غفلت بيدار كن ، به مردم بيدارى بده ، به مردم آگاهى بده ، مردم را از راه بيدارى و آگاهىشان به سوى دين بخوان . «
إِنَّما أَنْتَ مُذَكِّرٌ
» تو شأنى غير از مذكِّر بودن ندارى ، تو مصيطر نيستى ، يعنى خدا تو را اينطور قرار نداده كه به زور بخواهى كارى بكنى .
«
إِلَّا مَنْ تَوَلَّى وَ كَفَرَ
» . آيا «
إِلَّا مَنْ تَوَلَّى وَ كَفَرَ
» استثناى از «
لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُصَيْطِرٍ
» است يا استثناى از «
فَذَكِّرْ إِنَّما أَنْتَ مُذَكِّرٌ
» ؟ در تفسير الميزان مىفرمايد و دلايل ذكر مىكند كه استثناى از «
فَذَكِّرْ إِنَّما أَنْتَ مُذَكِّرٌ
» است : تذكر بده «
إِلَّا مَنْ تَوَلَّى وَ كَفَرَ
» مگر [ به ] افرادى كه تو به آنها تذكر دادهاى . با اينكه تذكر دادهاى معذلك اعراض كردهاند و ديگر تذكر بعد از تذكر فايده ندارد . «
فَيُعَذِّبُهُ اللَّهُ الْعَذابَ الْأَكْبَرَ
» [ پس خدا او را عذاب مىكند ، عذاب اكبر ] كه عذاب جهنم است .
على عليه السلام و رحلت زهرا عليها السلام
شب آخر است و مخصوصاً بايد ذكر مصيبت بشود و طبق معمول و خصوصاً با تناسب ايام بايد ذكر مصيبت حضرت زهرا ( سلام اللَّه عليها ) بشود .
مصيبت زهرا بر على فوق العاده سخت و دشوار است . حضرت زهرا حالشان نامساعد بود و در بستر بودند . على عليه السلام بالاى سر زهرا نشسته بود . زهرا شروع كرد به سخن گفتن . متواضعانه جملههايى فرمود كه على عليه السلام از اين تواضع فوق العادهء زهرا رقّت كرد و گريست . مضمون تعبير حضرت اين است : على جان ! دوران زندگى ما دارد به پايان مىرسد ، من دارم از دنيا مىروم ، من در خانهء تو هميشه كوشش كردهام چنين و چنان باشم ، امر تو را هميشه اطاعت كنم ، من هرگز امر تو را مخالفت نكردم ، و تعبيراتى از اين قبيل . آنچنان على را متأثر كرد كه فوراً زهرا را در آغوش گرفت ، سر زهرا را به سينه چسبانيد و گريست : دختر پيغمبر ! تو والاتر از اين سخنان هستى ، تو والاتر از اين هستى كه اساساً گفتن اين سخنان از سوى تو صحيح باشد ؛ يعنى چرا اينقدر تواضع مىكنى ؟ ! من از اين تواضع تو ناراحت مىشوم . محبت
هامش
( 1 ) غاشيه / 21 - 24 .