تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 387

مساهمون:

ص٣٨٧

مراحل و درجات شناخت

رسيديم به مسألهء « مراحل و درجات شناخت » . اولين مسأله اين است كه آيا شناختن ، يك مرحله‌اى است يا چند مرحله‌اى ، و اگر چند مرحله‌اى است مراحل شناخت كدام است ؟

نظريات مبتنى بر يك مرحله‌اى بودن شناخت

مطابق با بعضى از مكاتب مىتوان گفت كه شناخت ، يك مرحله‌اى است . مثلًا از نظر كسانى كه فقط عقل را منشأ شناخت مىدانند و براى حس ارزشى قائل نيستند ، شناخت يك مرحله بيشتر ندارد و آن همان مرحلهء عقلى است ( مثل نظريهء معروف دكارت ) . بعضى ديگر درست در جهت عكس اين نظريه ، ماهيت شناخت را حسّى محض مىدانند و براى عقل نقشى قائل نيستند و در واقع هر معقولى را عبارت از يك محسوس كاستى گرفته و سر و پا شكسته مىدانند ، براى « كلّى » در مقابل « جزئى » و براى « عام » در مقابل « خاص » نقشى قائل نيستند ، مىگويند « كلّى » كه اين فيلسوفان و