حكمت مشرقى
جلسهء نوزدهم
بسم اللَّه الرحمن الرحيم .
فى حكمة مشرقيه .
« اعلم أنّ الحركة لمّا كانت متحركية الشىء لانها نفس التجدد و الانقضاء . . . » « 1 » .
مرحوم آخوند در اين « فى حكمة مشرقيه » مىخواهد آنچه را كه در فصل گذشته گفته شد ابطال كند . اينكه موضوع هر حركتى بايد جسم باشد و نيز اينكه حركت نمىتواند منوع جواهر جسمانى باشد در اين فصل مورد انكار قرار مىگيرد . ايشان در اين « حكمت مشرقى » مطلب را با يك بيان پيچيدهاى آورده كه شايد مىشد آن را به بيانهاى روشنترى گفت . ما ناچار بايد توضيحاتى در اينجا بدهيم .
بحثى است كه از زمان قبل از مرحوم آخوند مطرح بوده و در كلمات بوعلى و ديگران هم آمده است و بحث ديگرى است كه از زمان مرحوم آخوند پيدا شده است و ما در كلمات پيش از مرحوم آخوند نديدهايم . اين دو بحث قريب المخرج و به يكديگر نزديكند ولى عين يكديگر نيستند . آن بحثى كه از قديم مطرح بوده و بسيار .
هامش
( 1 ) . اسفار ، ج 3 ، مرحلهء 7 ، فصل 19 ، ص 61 .