جلسهء شانزدهم
بسم اللَّه الرحمن الرحيم .
« و ليس امكان الوجود المطلق جوهراً و لا عرضاً . . . » « 1 » . .
هدف از اين بحث كه تحت عنوان « فى أن كل حادث يسبقه قوة الوجود و مادة تحملها » طرح شده اثبات اين مطلب است كه هر حادث زمانى از يك امر ديگرى به وجود آمده و متولد مىشود و به تعبير ديگر ، هر حادث زمانى يك علت مادى دارد و آن علت مادى به وجهى قبل از خودش وجود دارد . همچنين مىتوانيم چنين تعبير كنيم كه براى پيدايش يك حادث زمانى ، علت فاعلى كافى نيست ؛ نياز به يك علت مادى هم هست . براى اين مطلب برهانى اقامه كردند كه ما اين برهان را در گذشته تقرير كرده و اكنون يادآورى مىكنيم .
يادآورى مطالب گذشته
اين برهان بهطور خلاصه مىگويد يك حادث قبل از پديد آمدن ، واجب يا ممتنع نبوده است ؛ پس ممكن بوده و امكانش وجود داشته است . اين امكان نمىتواند .
هامش
( 1 ) . اسفار ، ج 3 ، مرحلهء 7 ، فصل 16 ، ص 51 .