تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 436

مساهمون:

ص٤٣٦

بررسى بيان علامه طباطبائى ( ره ) ذيل آيهء « لايُسْئَلُ . . . »

بحث ما در مفهوم « حكمت » و « عنايت » بود . به بحثهايى رسيديم كه مفسرين در ذيل آيه « لايُسْئَلُ عَمّا يَفْعَلُ وَ هُمْ يُسْئَلونَ » به مناسبت مطرح كرده بودند . نظر اشاعره و معتزله و حكما را به طور كلى در باب غرض و حكمت ، كه قهراً شامل بحث مربوط به اين آيه هم مىشود ، عرض كرديم . در دو جلسه قبل عرض كرديم كه در تفسير الميزان در ذيل همين آيه ، در جلد چهاردهم ، آقاى طباطبائى روى اين مسأله بحث كرده‌اند . ايشان در نظر دارند كه به سبك حكما آيه را تفسير كنند ، اگرچه تفسيرى كه شده است به سبك معتزله و حكما هر دو مىشود . بيان كرديم كه [ معتزله ] مىگويند معناى « لايُسْئَلُ عَمّا يَفْعَلُ وَ هُمْ يُسْئَلونَ » اين است كه « لِمَ » در كار خدا صحيح نيست و از او سؤال نمىشود ، نه از باب اينكه فاعلى وجود ندارد يا كسى جرأت سؤال كردن ندارد ، بلكه از باب اينكه جاى سؤال ندارد ، زيرا فعل خداوند مقرون به حكمت و غرض و مصلحت است و حتى امكان اينكه لغو و عبث و بيهوده در كار خدا باشد مطرح نيست . از اين جهت « لايُسْئَلُ » است .