فصل ششم : ادامه بحث در صفات واجب الوجود
واجبالوجود موجود فوق تمام است
گفتهايم كه موجودات را به چهار دسته تقسيم مىكنند : اول موجود ناقص ، دوم موجود مكتفى بذات ، سوم موجود تمام ، چهارم موجود فوق تمام .
موجود ناقص
[ موجود ناقص عبارت است از موجودى كه فاقد كمالى است و امكان رسيدن به آن را دارد ولى در رسيدن به آن كمال نيازمند به علل خارجى است . ]
. . . « 1 » بنابراين ممكن است كسى بيايد و به شكل ديگرى موجودات را دستهبندى كند ، همانطور كه گاهى خودمان تقسيم مىكنيم ، مثلًا بگويد كه جماد ناقصتر است از نبات ، نبات ناقصتر است از حيوان ، حيوان ناقصتر است از انسان ، و متقابلًا انسان كاملتر است از حيوان . اما وقتى ما مىگوييم جماد از نبات ناقصتر است مقصود اين نيست كه يك كمالى ، هم براى جماد و هم براى نبات ممكن است ، و آنچه كه براى هردو ممكن بوده ، نبات آن را واجد است و جماد فاقد است ؛ نه ، جماد به حسب طبيعت و امكان استعدادى خودش ، اگر در همان شرايطى كه نبات قرار گرفته هم قرار بگيرد امكان آن كمال براى او نيست . پس ناقصى كه در اينجا مىگوييم ، با اين
هامش
( 1 ) . [ حدود ده دقيقه از اول درس كه در باره موجود ناقص بحث شده ، ضبط نشده است . ]