قضا و قدر
اصولى چند :
1 . در مقالههاى 8 و 9 مبرهن ساختيم كه چيزهايى كه داراى واقعيت بوده و در خارج هستند از ضرورت و وجوب وجود خالى نيستند 1 . هر چه در خارج است از آن
شرح
( 1 ) . اين مسأله سومين مسأله از مباحث مربوط به افعال الهى است . در اين مسأله ، قضا و قدر يعنى نوع رابطه و پيوند اشياء و مخلوقات از نظر حتميت و قطعيت ، و از نظر حدود و اندازهها ، و از نظر ميزان دخالت ساير عوامل در پديد آوردن اشياء ، و مخصوصاً ميزان استقلال و اختيار و آزادى انسان مورد بحث قرار مىگيرد .
در اين مبحث يك مسألهء بالخصوص مورد توجه واقع مىشود و آن مسألهء وقوع شرور در نظام عالم و كيفيت استناد آنها به ذات واجب الوجود است .
البته مباحث زيادى دربارهء قضا و قدر الهى هست ، مخصوصاً از جنبهء معارف اسلامى . در معارف اسلامى يعنى در آيات و روايات اسلامى حقايق زيادى در اين زمينه گفته شده و همانها الهام بخش حكما و فلاسفهء الهى شده است .
به طور كلى در الهيات بالمعنى الاخص ، فلسفهء اسلامى فوق العاده تحت تأثير