آفرينش جهان
همين كه اين نظريه را پذيرفتيم كه « جهان آفريدگارى دارد » بلافاصله در پى آن اين نظريه را نيز پذيرفتهايم كه : « جهان ، كار و آفريدهء اوست » 1
شرح
( 1 ) . اكنون نوبت بحث در افعال ذات بارى تعالى است و اين سومين مباحث الهيات است . بخش ذات و بخش صفات قبلًا بحث شد .
پيش از آنكه وارد مسائل مربوط به فعل بارى بشويم يك نكته را بايد طرح كنيم .
ممكن است گفته شود كه مباحث الهيات منحصر است به مباحث مربوط به ذات و يا صفات بارى تعالى ، اما مباحث مربوط به فعل بارى از دايرهء الهيات بيرون است زيرا همه چيز فعل بارى است : زمين ، آسمان ، جماد ، نبات ، حيوان ، انسان ، جوهر ، عرض . هر علمى دربارهء هر موضوعى كه بحث مىكند دربارهء فعلى از افعال بارى به جستجو مىپردازد و اگر فلسفهء الهى نيز كاوش در افعال بارى را جزء قلمرو خود بداند ، اولًا لازم مىآيد همهء علوم را جزء فلسفه الهى بدانيم ، ثانياً با توجه به اين كه در ساير علوم دربارهء افعال بارى بحث مىشود بحث در اينجا زائد است .
جواب اين است كه كاوش فلسفى دربارهء آفرينش و فعل بارى با كاوشهاى علمى در اين باره متفاوت است . فلسفهء الهى ، آفرينش را كه فعل بارى است از آن