غرر نهم : انقسام وجود به مطلق و مقيّد
انّ الوجود مع مفهوم العدم * كلّا من اطلاق و تقييد قسم
وجود و مفهوم عدم ، هر يك از اطلاق و تقييد
را قسمت مىكند . به عبارت ديگر : اطلاق ،
يا اطلاق وجود است يا اطلاق عدم ، و
تقييد نيز يا تقييد وجود است يا تقييد عدم
شرح : مقصود از اين بيت اين است كه هر يك از وجود و عدم منقسم مىشوند به دو قسم مطلق و مقيّد . پس دو تقسيم است و مجموعا چهار قسم حاصل مىشود :
وجود مطلق و وجود مقيّد .
عدم مطلق و عدم مقيّد .
در تعريف « وجود مطلق » گفته شده است : « وجود مطلق وجودى است كه در قضاياى بسيطه ، محمول واقع مىشود » و در تعريف « وجود مقيّد » گفته شده است : « وجود مقيّد وجودى است كه در قضاياى مركّبه ، محمول واقع مىشود » و در تعريف « عدم مطلق » گفته شده است كه : « عدم مطلق عبارت است از رفع وجود مطلق » و در تعريف « عدم مقيّد » گفته شده است كه : « عدم مقيّد عبارت است از رفع وجود مقيّد » .