غايىاش نتيجهء مطلوب باشد . اين نه منافاتى با نظريهء تغيير نوعى قرآن از لحاظ فرد دارد و نه منافاتى با نظريهء تبديل انرژى .
استاد : من فقط يك سؤال [ از آقاى مهندس بازرگان ] داشتم : اين طور فرموديد كه يك موجود زنده حد اكثر انرژى فعال را در ابتدا دارد و هر چه كه بگذرد ، از آن كاسته مىشود . البته ما هم اين را تعبدا قبول كرديم ولى من آنچه كه به نظرم مىرسد اين است كه بعضى از همين فرنگيها در نوشتههايشان - كه ترجمه شده و ما ديدهايم و حالا درست يادم نيست كه در همين كتاب راز آفرينش انسان است و يا جاى ديگر - اين مطلب را ذكر مىكنند كه از جمله خواص حيات اين است كه انرژى جديد كسب مىكند ، يعنى منحصر به سرمايهء اولى نيست ، سرمايهء جديد توليد مىكند .
آن وقت يك سؤال ديگر هم كه براى ما طبعا باقى است همين است : يك سلول كه در يك انسان به وجود مىآيد ، فرض كنيد خود همين [ سلول ] آفرينندهء ميليونها سلول است ، آن هم سلولهاى نطفهاى كه هر يك از آنها - اگر رحم مناسبى باشد - مىتواند منشأ انسانهاى ديگرى باشد ، باز هر يك از اين سلولها خودش مخزن نيرو و انرژى است ، اگر آن سلول اولى حد اكثر انرژى را در ابتدا دارد ، اين سلولها از كجا به وجود مىآيد ؟ تا آن سلول از بيرون انرژى به دست نياورده باشد ، از كجا اين قدرت را دارد كه اينهمه مخزن از نو ايجاد كند ؟ چون هر سلولى كه مىگوييد منشأ يك انسان است ، خودش يك مخزن جديد است . اين موجودى كه خودش يك مخزن بوده ، بعد معادل با خودش بلكه ميليونها و ميلياردها ( در طول عمر كه مسلّم ميلياردهاست ) مثل خودش مىتواند ايجاد كند ، آيا بدون اينكه كسب انرژى جديد كرده باشد مىتواند ايجاد كند ؟
پس على القاعده اين طور بايد بگوييم كه اين خاصيت در نيروى حياتى هست كه لا اقل در آن قسمت ايجاد سلول حياتى مىتواند انرژى جديد كسب كند و اگر غير از اين باشد چطور قابل توجيه است ؟ متخصص شما هستيد .
من از بيان آقاى مهندس . . . استفاده كردم و بيانات ايشان هم از عرايض بنده اگر بالاتر نبود كمتر هم نبود ، اما ايشان يك چيزى گفتند كه مرا به ياد يك داستانى انداخت و آن اين است : مردى است به نام قطب الدين رازى ، صاحب كتاب محاكمات ، مرد بسيار فاضل و عالمى است كه الآن كتابش مورد استفاده است . او آمد يك كارى نظير كار آقاى مهندس بكند و صلاحيتش را هم داشت اما شهرت دو نفر ، آن بيچاره را از بين برد . فخر رازى شرحى نوشته بر شرح اشارات بو على و خيلى ايراد كرده است .
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 795
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٧٩٥