ديدم كه چشمهاى مبارك پيغمبر پر از اشك شد و فرمود : « حسبك هذا » ديگر بس است .
در روايات خودمان دربارهء امام سجاد و امام باقر هست كه اينها قرآن را آنچنان با آهنگ خوش و زيبا از داخل منزل و با صداى بلند مىخواندند كه صدايشان به بيرون منزل منعكس مىشد و مردمى كه از كوچه مىگذشتند به واسطه زيبايى و خوشى اين آهنگ مىايستادند . بعد پشت خانه امام را نگاه مىكردند مىديدند مردم داخل كوچه ايستادهاند دارند گوش مىكنند و حتى نوشتهاند آن قدر اين صدا زيبا و جذاب بود كه سقاها در حالى كه مشكهاى سنگين را به دوش مىكشيدند و مىآمدند عبور كنند ، با همان مشكهاى پر از آب مىايستادند كه گوش كنند ( 1 ) .
اين هم يكى از جنبههاى زيبايى قرآن است : تحملپذيرىاش براى آهنگ ، آن هم آهنگهاى مختلف .
سخن طه حسين
طه حسين در همين جا مخصوصا اين آهنگهاى مختلف را به تناسب موضوعات مختلف [ گوشزد مىكند ] چون آيات قرآن همه يك جور نيست ، آيا طويل داريم ، آيات قصير داريم ، آيات شديد داريم ، آيات آرام داريم . بعضى آيات آيات خاصى است ، به يك لحنى و با يك كلماتى بيان شده است كه انسان احساس مىكند اين كلمات را آرام آرام بايد بر قلب خودش تلقين كند ، آياتى كه مىخواهد تذكر و موعظه را به وجود بياورد ، مثلا :
كِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَيْكَ مُبارَكٌ لِيَدَّبَّرُوا آياتِهِ وَ لِيَتَذَكَّرَ أُولُوا الْأَلْبابِ
( 2 ) كتابى كه بر تو نازل كردهايم ، كتابى پربركت و ميمنت كه آيات آن را تدبر كنند و صاحبدلان متنبه گردند . ببينيد ! آيهاى كه دعوت به تدبر و تذكر مىكند و مىخواهد فكر را وادار به انديشيدن كند ، مىخواهد دل را بيدار كند ، با يك بيان نرم و ملايم و
هامش
( 1 ) . مدينه آن وقت چاه آب داشته و معمولا براى خانهها سقاها آب مىآوردند . بعد هم كه در زمان مروان حكم نهر جارى كردند دو سه جاى مدينه را دهانه نهر يعنى محل آب برداشتن ايجاد كردند كه از آنجا آب مىآوردند .
ديگر آب جارى در ظاهر مدينه نبود يعنى در كوچهها آب جارى نبود ، آب در زير جارى بود ، از نقطهاى در شمال مدينه چشمه را خارج كرده بودند ولى چند جاى مدينه را كنده بودند و دهنه درست كرده بودند و پله درست كرده بودند كه وقتى مىخواستند آب بردارند از آنجا آب برمىداشتند . به هر حال آب منازل را به وسيله مشكها مىرساندند .
( 2 ) . ص / 29 .