است . به عبارت ديگر ، كمترين نشانهء قبولى عمل انسان در نزد پروردگار اين است كه اوّلًا بينشى نافذ پيدا مىكند ، روشن و بيناى خود مىگردد ؛ قرآن كريم مىفرمايد :
إِنْ تَتَّقُوا اللَّهَ يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقاناً
( 1 ) .
اگر تقواى الهى را داشته باشيد ، خداوند مايهء تميزى براى شما قرار مىدهد .
و نيز مىفرمايد :
وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا
( 2 ) .
آنان كه در راه ما بكوشند ، ما راههاى خويش را به آنها مىنمايانيم .
و ثانياً آدمى بر نفس و قواى نفسانى خويش غالب و قاهر مىگردد ، ارادهء انسان در برابر خواهشهاى نفسانى و حيوانى نيرومند مىگردد ، آدمى حاكم وجود خويش مىشود ، مديريّت لايقى نسبت به دايرهء وجود خودش كسب مىكند . قرآن كريم دربارهء نماز مىفرمايد :
إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ
( 3 ) .
محقّقا نماز انسان را از كارهاى زشت و ناپسند بازمىدارد .
دربارهء روزه مىفرمايد :
كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ كَما كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
( 4 ) .
بر شما روزه نوشته شد آنچنان كه بر امّتان پيشين نوشته شد ، بدان جهت كه باشد تقوا و نيروى خود نگهدارى كسب كنيد .
دربارهء هر دو عبادت مىفرمايد :
هامش
( 1 ) . انفال / 29 .
( 2 ) . عنكبوت / 69 .
( 3 ) . عنكبوت / 45 .
( 4 ) . بقره / 183 .