من در بين شما دو چيز ارزنده را باقى مىگذارم : كتاب خدا و اهل بيتم را . آنها جدا نگردند تا در حوض كوثر بر من وارد آيند . بر آنها پيشى نگيريد كه تباه شويد ، و از آنها كوتاهى نكنيد كه تباه شويد ، و به آنان نياموزيد كه از شما داناترند .
در اينجا پيغمبر ، اهل البيت را درست قرين و توأم كتاب خدا قرار مىدهد و خدا دربارهء كتابش مىفرمايد :
لا يَأْتِيهِ الْباطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ لا مِنْ خَلْفِهِ
( 1 ) .
باطل و نادرستى نه از پيش رو و نه از پشت سر به آن راه نمىيابد .
و اگر اهل البيت گرد باطل و نادرستى مىگشتند ، اينچنين قرين و توأم كتاب قرار نمىگرفتند ، و اگر همچون نبىّ اكرم از گناه و خطا معصوم و منزّه نمىبودند اينچنين به جاى وى پيشوا و مقتدا نمىشدند . مضمون حديث حكايت مىكند كه مورد حديث افرادى معصوم مىباشند ؛ و به قول خواجه نصير الدّين طوسى ديگران نه معصومى دارند و نه مدّعى عصمت براى كسى هستند ، پس جز ائمّهء اطهار مصداقى ندارد . ابن حجر مىگويد :
« اين گفتهء پيغمبر - بر آنها پيشى نگيريد كه تباه شويد ، و از آنها كوتاهى نكنيد كه تباه شويد ، و به آنان نياموزيد كه از شما داناترند - دليل است كه هر كه از اهل البيت به مراتب عالى علمى رسيد و براى وظايف دينى شايسته بود ، بر ديگران مقدّم است . » ( 2 )
حافظ ابو نعيم از ابن عبّاس روايت مىكند كه پيغمبر فرمود :
« هر كه را خوش آيد كه همچون زندگى من بزيد و همچون مرگ من بميرد و در بهشت جاودانى سكونت كند ، على را از پس من ولى انتخاب كند ( 3 ) و ولىّ او را ولى گيرد و به امامان از پس من كه عترت مناند و از گل من آفريده شدهاند ، اقتدا كند
هامش
( 1 ) . فصّلت / 42 .
( 2 ) . الصّواعق المحرقة / ص 135 .
( 3 ) . در متن روايت « فليوال عليّا » آمده است و بر طبق معانى مختلف ولاء ، مفهوم اين جمله متفاوت مىشود .