روايتى هستند در موضوع ولاء محبّت . فخر رازى از زمخشرى نقل مىكند كه پيغمبر فرمود :
من مات على حبّ آل محمّد مات شهيدا ، الا و من مات على حبّ آل محمّد مات مغفورا له ، الا و من مات على حبّ آل محمّد مات تائبا ، الا و من مات على حبّ آل محمّد مات مؤمنا مستكمل الايمان . . . ( 1 )
هر كس كه بر دوستى آل محمّد مرد ، شهيد مرده است ؛ هر كس كه بر دوستى آل محمّد مرد ، آمرزيده مرده است ؛ هر كس كه بر دوستى آل محمّد مرد ، توبهكار مرده است ؛ هر كس كه بر دوستى آل محمّد مرد ، مؤمن و كامل ايمان مرده است . . .
ابن فارض ، عارف و شاعر غزلسراى معروف مصرى - كه در ادبيّات عرب همچون حافظ در زبان فارسى است - در غزل معروف خود كه با اين بيت آغاز مىشود :
سائق الاظعان يطوى البيد طىّ * منعما عرّج على كثبان طىّ
مىگويد :
ذهب العمر ضياعا و انقضى * باطلا ان لم أفز منك بشي
غير ما اوليت من عقدى و لا * عترة المبعوث حقّا من قصى
خدايا ! اگر من به وصال تو نائل نشوم عمرم ضايع و باطل گذشته است . اكنون جز يك چيز ، چيز ديگر در دست ندارم و آن همان پيوندى است كه به ولاء عترت پيغمبرى كه از اولاد قصىّ ( 2 ) مبعوث شده بستهام .
هامش
( 1 ) . التّفسير الكبير فخر رازى ، ج 27 / ص 166 و الكشّاف زمخشرى ، ج 4 ، ذيل آيهء 23 سورهء شورى . امير المؤمنين ( عليه السّلام ) نيز در نهج البلاغه آخر خطبهء 232 مىفرمايد :
فانّه من مات منكم على فراشه و هو على معرفة حقّ ربّه و حقّ رسوله و اهل بيته مات شهيدا و وقع اجره على اللّه و استوجب ثواب ما نوى من صالح عمله و قامت النّيّة مقام اصلاته لسيفه .
هر كه از شما بر خوابگاهش بميرد در حالى كه به حقّ خداى خود و رسولش و اهل بيت او شناسا باشد ، شهيد مرده است و پاداشش با خداست و سزاوار پاداش اعمال شايستهاى است كه در انديشه داشته و اين انديشه همچون شمشير كشيدن اوست .
( 2 ) . « قصىّ » - به ضمّ قاف و تشديد « ياء » - نام چهارمين جدّ پيغمبر است .