است و باز آن مزرعه به نوبهء خود تابع يك نظام ديگر است به نام شهرستان و آن ، جزء و تابع نظامى ديگر به نام استان و نظام استان تابع نظام كشور و نظام كشور تابع نظام كلّى زمين و نظام زمين تابع نظام خورشيدى ؟
ما چه مىدانيم ، شايد همهء منظومهء خورشيدى ما و همهء ستارگان و كهكشانها و هر چه ما آن را به نام نظام طبيعت مىشناسيم تابع يك نظام كلّىتر باشد و همهء ميليونها و ميلياردها سالى كه از جريان طبيعت سراغ داريم به منزلهء قسمتى از يك فصل و يا به منزلهء يك روز از يك فصل از يك گردش كلّىتر باشد و اين فصل كه فعلا فصل حيات و زندگى است تبديل به فصلى ديگر خواهد شد كه فصل خاموشى و افسردگى است و باز آن نظام كلّىتر كه همهء منظومهء شمسى ما و ستارگان و كهكشانها جزئى از آن است حيات و زندگى را به شكلى ديگر از سر خواهد گرفت .
پيامبران از خرابى و خاموشى همهجانبهء جهان و سپس زندگى جديد و حشر مردگان زمين در يك نظام جديد ، ما را از جانب خدا آگاه ساختهاند و ما كه به دلايلى متعدّد صدق گفتار آنها را دانستهايم ، به آنچه آنها گفتهاند ، از آن جمله تجديد حيات كلّى جهان پس از يك دورهء خاموشى ، ايمان و اعتراف داريم .
قرآن از آن جهت نظام موت و حيات روى زمين را مثال مىآورد كه ما آن را به عنوان نمونهء كوچكى از يك حيات كلّىتر بشناسيم و در كار قيامت استبعاد نكنيم و آن را خارج از مجموعهء نظامات و سنن آفرينش ندانيم .
قرآن كريم مىگويد قيامت تجديد حيات است و تجديد حيات چيزى است كه نمونهء كوچك آن را در روى زمين مىبينيم . در حديث است كه پيغمبر اكرم فرمود :
اذا رأيتم الرّبيع فاكثروا ذكرا النشور .
هر وقت بهار را ديديد بسيار از قيامت ياد كنيد .
يعنى بهار ، مثالى و الگويى از قيامت است . مولوى مىگويد :
اين بهار نو ز بعد برگريز * هست برهان بر وجود رستخيز آتش و باد ، ابر و آب و آفتاب * رازها را مىبرآرند از سراب
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 528
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٥٢٨