معنى مسخ شدن و بيگانه شدن با خود است ، هر فرهنگ ديگر جز فرهنگى كه در طول تاريخ ، اين ملّت با آن قوام يافته ، براى اين ملّت يك امر بيگانه است . اينكه هر ملّتى يك نوع احساس ، بينش ، ذوق ، پسند ، ادبيّات ، موسيقى ، حسّاسيّت ، آداب و رسوم دارد و يك نوع امور را مىپسندد كه قوم ديگر خلاف آن را مىپسندد ، از آن است كه اين ملّت در طول تاريخ به علل مختلف از موفّقيتها ، ناكاميها ، برخورداريها ، محروميّتها ، آب و هواها ، مهاجرتها ، ارتباطها ، داشتن شخصيّتها و نابغهها داراى فرهنگى ويژه شده است و اين فرهنگ ويژه روح ملّى و جمعى او را به شكل خاص و با ابعاد خاص ساخته است . فلسفه ، علم ، ادبيّات ، هنر ، مذهب ، اخلاق ، مجموعهء عناصرى هستند كه در توالى تاريخ مشترك يك گروه انسانى به گونهاى « شكل » مىگيرند و « تركيب » مىيابند كه ماهيّت وجودى اين گروه را در برابر گروههاى ديگر انسانى تشخّص مىبخشد و از اين تركيب ، « روحى » آفريده مىشود كه افراد يك جمع را به صورت اعضاى « يك پيكر » ارتباط ارگانيك و حياتى مىدهد و همين « روح » است كه به اين پيكر نه تنها وجودى مستقل و مشخّص بلكه نوعى « زندگى » مىبخشد كه در طول تاريخ و در قبال ديگر پيكرهاى فرهنگى و معنوى بدان شناخته مىشود ، چه ، اين « روح » در رفتار جمعى ، روال انديشه ، عادات جمعى ، عكس العملها ، و تأثّرات انسانى در برابر طبيعت و حيات و رويدادها ، احساسات و تمايلات و آرمانها و عقايد و حتّى در كلّيهء آفرينشهاى علمى و فنّى و هنرى وى و به طور كلّى در تمام جلوههاى مادّى و روحى زندگى انسانى او محسوس و ممتاز است .
مىگويند : مذهب نوعى ايدئولوژى است ، عقيده است و عواطف و اعمال خاص كه اين عقيده ايجاب مىكند ، امّا ملّيت « شخصيّت » است و خصائص ممتازى كه روح مشترك افرادى از انسانهاى هم سرنوشت را ايجاد مىنمايد ، بنابراين رابطهء ميان ملّيت و مذهب رابطهء ميان شخصيّت و عقيده است .
مىگويند : مخالفت اسلام را با تبعيضات نژادى و برترىجوييهاى قومى به معنى مخالفت اسلام با وجود ملّيتهاى گوناگون در جامعهء بشرى نبايد گرفت . اعلام اصل تسويه در اسلام به معنى نفى ملّيتها نيست ، بر عكس ، به اين معنى است كه اسلام به اصل وجود ملّيتها به عنوان واقعيّتهاى مسلّم و انكارناپذير طبيعى معترف است . آيهء
يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَ أُنْثى وَ جَعَلْناكُمْ شُعُوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ