نجس العينها ، جنسهاى تقلّبى و مغشوش [ حرام و ممنوع است . ] از اين قبيل است قمار ، قيادت ، هجو مؤمن ، اعانت ظلمه ، پذيرفتن پست از دست ستمگر و غيره .
البتّه نوعى ديگر كسب حرام هست كه نه به دليل موافق مصلحت نبودن كار است ، بلكه به دليل فوق مبادله بودن آن است . برخى كارها در حدّى از قداست است كه طرف معاوضه واقع شدن آنها بر ضدّ حرمت و حيثيّت آنهاست ، از قبيل : تحصيل درآمد از طريق افتاء يا قضاء يا تعليم اصول و فروع دين يا وعظ و اندرز و چيزهايى از اين قبيل و احتمالا پزشكى . اين سلسله كارها به دليل شرافت و قداست خاص ، فوق مبادلهاند و بالاتر از آنند كه وسيلهء تحصيل درآمد و جمع ثروت گردند . اينها يك سلسله واجباتاند كه بلاعوض بايد صورت گيرند و بيت المال مسلمين عهدهدار هزينهء زندگى متصدّيان اين شغلهاى مقدّس است .
24 . قداست دفاع از حقوق : دفاع از حقوق - اعمّ از حقوق فردى و حقوق اجتماعى - و مبارزه با متجاوز ، واجب و مقدّس است :
لا يُحِبُّ اللَّهُ الْجَهْرَ بِالسُّوءِ مِنَ الْقَوْلِ إِلَّا مَنْ ظُلِمَ
( 1 ) .
خداوند دوست نمىدارد اعلان به بدگويى ( رسواسازى ) را مگر در مورد مظلوم نسبت به ظالم .
رسول اكرم ( ص ) فرمود :
أفْضَلُ الْجِهادِ كَلِمَةُ عَدْلٍ عِنْدَ إمامٍ جائِرٍ ( 2 ) .
برترين جهادها سخن عدالت در برابر پيشوايى ستمگر است .
على ( عليه السّلام ) به نقل از رسول اكرم - كه مكرّر اين جمله را ادا مىكرده است - مىفرمايد :
هامش
( 1 ) . نساء / 148 .
( 2 ) . كافى ، ج 5 / ص 60 .