تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 560

مساهمون:

ص٥٦٠
كاردانى و زيركى « محمد بن احمد بن جعفر قمّى » در انجام امور مربوط به وكالت را از روايت كلينى مىتوان استنباط نمود . بنابراين نقل ، هنگامى كه « عبيد الله بن سليمان وزير » به شناسايى و دستگيرى وكلاى ناحيه مقدّسه تصميم گرفت ، به تعدادى جاسوس مأموريت داد تا با تحويل اموال به كسانى كه در مظانّ اتّهام هستند ، و با اخذ رسيد ، آنان را شناسايى كرده و مدرك جرم نيز بر عليه آنان ترتيب دهند . هم‌زمان با طرح اين توطئه ، توقيعى از سوى ناحيه مقدّسه خارج ، و طبق آن ، تمامى وكلا از اخذ هرگونه وجهى تا اطلاع ثانوى ممنوع شدند . از اين‌رو ، هنگامى كه يكى از جاسوسان به نزد « محمد بن احمد » رفت و اموالى را تقديم داشت ، وى در پاسخ گفت : « اشتباه آمده‌اى ، مرا با اين امور كارى نيست ! و من در اين باره چيزى نمىدانم » ؛ و با وجود اصرار فراوان آن فرد جاسوس ، « محمد بن احمد » هم‌چنان انكار و تجاهل نمود تا اين‌كه آن فرد مأيوسانه بازگشت ! و ساير وكلا نيز به همين ترتيب عمل كردند . 2758712 خ 0 569 خ گرچه كلينى ، تاريخ دقيق اين ماجرا را ذكر نكرده است ، ولى از آن‌جا كه « عبيد الله بن سليمان وزير » تا سال 288 ق در خدمت خليفه « معتضد عباسى » قرار داشت ، از اين‌رو ، اين حادثه بايستى بين سال‌هاى 282 ق تا 288 ق ( دوره وزارت عبيد الله بن سليمان ) روى داده باشد . 3758712 خ 0 570 خ از اين روايت مىتوان چنين نتيجه گرفت كه « محمد بن احمد قمى » تا اين سال‌ها در قيد حيات بوده است ؛ ولى از اين پس ديگر اطلاعى در دست نيست كه حاكى از حيات وى در دوره‌هاى بعد باشد . و قبلا گفته شد كه نام او در ميان وكلايى كه در اواخر عمر سفير دوم بر بالين وى گرد آمده بودند ، به چشم نمىخورد . 4758712 خ 0 571 خ از اين‌رو بايستى تا اوايل قرن چهارم ، كه دوران سفير اول به پايان رسيد ، وى از دنيا رفته باشد .

7 . 4 . 52 . حاجز بن يزيد وشّاء

در بسيارى از روايات از وى تنها با تعبير « وشّاء » ياد شده است . 5758712 خ 0 572 خ گفته شد كه با شروع عصر غيبت صغرا و سفارت سفير اول و دوم ، سه تن از وكلاى مبرّز به عنوان دستياران اصلى اين دو سفير در بغداد مشغول كار شدند . شرح حال دو تن از آنان ، يعنى « احمد بن اسحاق قمى » و « محمد بن احمد بن جعفر قمى » گذشت . « حاجز بن يزيد وشّاء » سومين نفرى است كه در نقش دستيار اصلى و معاون دو سفير اول و دوم ، انجام وظيفه مىكرده