فرستاد و به من گفته است كه به شما عرض كنم : آنچه مانع از ارسال اين مال شده ، اختلاف ميمون و مسافر ( دو نماينده اعزامى امام جواد عليه السّلام به قم براى جمع وجوه شرعى ) است .
حضرت فرمود : نامهام را به زكريا بن آدم برسان و بگو كه آن مال را برايم ارسال نمايد . پس نامه حضرت را به زكريا رساندم و او نيز آن مال را به نزد ايشان ارسال نمود » . 2148712 خ 0 422 خ
در اين روايت ، از جمله « قد كان من خدمته لأبى و منزلته عنده » مىتوان وكالت « زكريا بن آدم » براى امام رضا عليه السّلام را استظهار نمود . از مجموع اين روايت ، كه دلالت بر جمع وجوه شرعى توسط « زكريا بن آدم » در قم از جانب امام رضا عليه السّلام دارد ، وكالت وى براى امام جواد عليه السّلام به خوبى قابل استفاده است ؛ علاوه بر آنكه ، از اين روايت ، وجود مأموران و نمايندگان سيّارى كه وظيفه ايجاد ارتباط بين وكلا و ائمه عليهم السّلام را داشتند ، نيز استفاده مىشود .
بنا به روايت كشّى و شيخ طوسى ، « زكريا بن آدم » در عصر امام جواد عليه السّلام پس از عمرى ارائه خدمات خالصانه به محضر ائمه طاهرين عليهم السّلام رحلت نمود و پس از رحلت نيز از سوى امام جواد عليه السّلام مورد تمجيد و تعريف قرار گرفت . پس از رحلت وى ، توقيعى از جانب امام جواد عليه السّلام براى « ابو طالب قمى » بدين مضمون صادر شد :
« سخن از تقدير و قضاى الهى در خصوص درگذشت اين مرد متوفى ( يعنى زكريا بن آدم قمى ) به ميان راندى ! خداى او را رحمت كناد در آن روزى كه زاده شد و روزى كه مرد و روزى كه زنده مبعوث خواهد شد . او در دوران زندگىاش عارف ، معتقد و پاىبند به حق زيست و نسبت به آنچه در نزد خدا و رسولش واجب است قيام نمود . و او - كه رحمت خدا بر او باد - در حالى از دنيا رحلت نمود كه پيمانى را نشكست و حكمى را تبديل نكرد ! پس خداوند بر وى اجر نيّت ( نيكش ) و جزاى سعيش را عطا فرمايد » . 3148712 خ 0 423 خ
بنا به نقلى ديگر ، امام جواد عليه السّلام در اواخر عمر شريفش ، ضمن بر شمارى نام چند تن از وكلايش ، همچون : « صفوان بن يحيى » ، « محمد بن سنان » ، « زكريا بن آدم » و « سعد بن سعد » از آنان به نيكى ياد فرمود و پاداش الهى را بر ايشان طلب كرده و مراتب وفادارى و خدمات ايشان را متذكر گشتند . 4148712 خ 0 424 خ
« زكريا بن آدم » ، پس از رحلت ، در مقبرهاى در نزديكى مرقد مطهر حضرت معصومه عليها السّلام در شهر محل سكونت و وكالت و فعاليتش ، يعنى قم ، مدفون شد . هماكنون اين مقبره در جنب مقبره مرحوم ميرزاى قمى واقع و محل ياد شده نيز به « قبرستان شيخان » معروف است .
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 520
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص٥٢٠