تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 377

مساهمون:

ص٣٧٧
هم‌چنين امانت دينى وى قابل استفاده است . چنان‌كه از تعبير « فما احمدنا له لطاعته » درباره « محمودى » ، مطيع بودن وى در زمينه تكاليف دينى استفاده مىشود . همين بيانات قرينه است بر اين‌كه مراد از « ثقتنا » در مورد « دهقان » نيز نه فقط وثاقت مالى است بلكه امين بودن و مورد اعتماد بودن در مطلق امور دينى منظور است . گرچه بعدها بلالى و دهقان ره انحراف پيشه ساختند ، ولى اين امر با عدالت پيشين آنها منافات ندارد ؛ چرا كه بشر داراى طبع زلّت‌پذيرى است و بين هدايت و ضلالت به‌قدر « فواق ناقه » ( فاصله بين فشار پستان شتر براى دوشيدن شير تا فشار ديگر ) فاصله مىباشد ! 0876712 خ 0 37 خ در توقيع ديگرى كه امام عسكرى عليه السّلام به « عبد الله بن حمدويه بيهقى » به مناسبت تعيين « ابراهيم بن عبده » به وكالت نواحى بيهق و نيشابور مرقوم فرمود ، اين تعبير به چشم مىخورد : « . . . فقد نصبت لكم ابراهيم بن عبده ليدفع اليه النواحى و اهل ناحيتك حقوقى الواجبة عليكم ، و جعلته ثقتى و أمينى عند موالىّ هناك . . . » . 1876712 خ 0 38 خ از لفظ « ثقتى و أمينى » در مجموع ، چيزى فوق وثاقت مالى قابل استنباط است . بنابه روايت شيخ طوسى و كشّى ، به هنگامى كه « أبو محمد رازى » و « أحمد بن أبى عبد الله برقى » در عسكر بوده‌اند ، فرستاده امام عسكرى عليه السّلام به نزدشان آمده و اعلام مىدارد كه : « الغايب العليل ثقة و ايّوب بن نوح و ابراهيم بن محمد الهمدانى و احمد بن حمزة ( بن اليسع ) و احمد بن اسحاق ، ثقات جميعا » 2876712 خ 0 39 خ . گرچه واژه « ثقة » اعم از وثاقت مالى و رجالى ، و اخصّ از عدالت است ، ولى قراين ياد شده در قبل ، و مبناى عقلى كه بيان كرديم ، مىتوانند دلالت واژه « ثقات » در اين روايت بر معتمد بودن در امور دينى و تكاليف الهى را اثبات كنند ؛ به خصوص كه جلالت قدر وكلاى ياد شده از روايات ديگر به خوبى استفاده است ؛ براى نمونه ، در توقيع امام هادى عليه السّلام به « ابراهيم بن محمد همدانى » ، در پاسخ به سؤال « ابراهيم بن محمد » درباره اختلاف « على بن جعفر » و « فارس بن حاتم » چنين آمده است : « ليس عن مثل هذا يسأل و لا فى مثله يشكّ ، قد عظّم الله قدر علىّ بن جعفر ، منعنا الله تعالى عن أن يقاس اليه . . . » ! 3876712 خ 0 40 خ و درباره « ايّوب بن نوح » ، روايت شيخ طوسى حاكى از آن است كه امام هادى عليه السّلام ضمن اشاره به وى ، به « عمرو بن سعيد مدائنى » فرمود : « اى عمرو ، اگر دوست دارى به يكى از اهل بهشت نظر كنى به او بنگر . . . » ! 4876712 خ 0 41 خ شيخ طوسى ، در روايتى ديگر ، توقيع امام هادى عليه السّلام به شيعيان بغداد و مدائن و قراى