از جانب ناحيه مقدّسه براى شيعيان خارج شد . در عصر سفير چهارم ، با توجه به كوتاهى دوران سفارتش ، توقيعات زيادى گزارش نشده است ، ولى معروفترين توقيع در اين عصر ، آخرين آنها است كه اعلامگر انتهاى عصر غيبت صغرا بود . 4846712 خ 0 143 خ در عصر غيبت كبرى نيز توقيعاتى از سوى ناحيه مقدّسه خطاب به برخى از بزرگان شيعه صادر شده كه مىتوان به توقيعات صادره براى شيخ مفيد اشاره كرد . 5846712 خ 0 144 خ البته برخى از محققان ، پيام صادره از سوى حضرت حجت عليه السّلام براى مرحوم آيت الله العظمى سيد ابو الحسن اصفهانى را نيز از مقوله توقيعات ناحيه مقدّسه قلمداد كردهاند . 6846712 خ 0 145 خ
5 . 2 . 5 . مضامين نامهها و توقيعات امامان شيعه عليهم السّلام
چنانكه در مباحث پيشين يادآور شديم نامهها و توقيعات ائمه عليهم السّلام در زمينههاى مختلف بهطور مستمر ، از طريق كارگزاران سازمان وكالت به دست شيعيان مىرسيد . اين نوشتهها يا پاسخ به سؤال و درخواستى بود و يا براى راهنمايى و بيان مطلب و دستور العملى براى شيعيان صادر مىشد ، و يا پاسخ به نامه برخى از خلفا و صاحب منصبان عباسى بود . بررسى مضامين تعداد بسيارى از اين مكتوبات ، اين موضوع را ثابت مىكند كه امامان شيعه عليهم السّلام در هر زمينه ممكنى محل مراجعه و مشورت و يارىطلبى شيعيان بودند اين امر حتى شامل امور بسيار جزئى و شخصى زندگى همچون خريد و فروش كنيز ، غلام و دكّان ، اقدام براى فرزنددار شدن و امثال آن مىشد . با بررسى مجموع محتوا و مضامين اين مكتوبات مىتوان آنها را در بيست عنوان نسبتا كلى گنجاند كه ذيلا به آنها مىپردازيم . فهرستى از نمونههاى متعدد مربوط به هر عنوان ، در پى نوشت همين فصل آمده است . عناوين ياد شده از اين قرارند :
1 . اعلام تعيين و نصب وكلا و توثيق و مدح برخى از آنان و بيان شخصيت آنها . 7846712 خ 0 146 خ
2 . انجام راهنمايىهاى لازم نسبت به وكلا و كارگزاران سازمان وكالت . 9846712 خ 0 147 خ
3 . پاسخ به سؤالات مختلف دينى در زمينههاى فقهى ، كلامى ، تفسيرى ، حديثى ، تاريخى و بيان مواعظ اخلاقى . 0946712 خ 0 148 خ
4 . اعلام رسيد وجوه شرعى و اموال تحويل داده شده به سازمان وكالت ، و يا طلب وجوه شرعى . 5946712 خ 0 149 خ