سازمان وكالت در عصر امام هادى عليه السّلام رشد چشمگيرى يافت ؛ از اين رو وجوه شرعى ، به خصوص خمس ، بهطور منظم به پيشگاه امام عليه السّلام پرداخت مىشد . به همين دليل زمينه پرداخت سهم سادات از خمس ، بيشتر فراهم بود . در ضمن روايت كلينى ، درباره برخورد امام هادى عليه السّلام با برادرش « موسى مبرقع » اين جمله به چشم مىخورد كه :
« فلمّا وافى موسى تلقّاه ابو الحسن عليه السّلام . . . فسلّم عليه و وفّاه حقّه . . . » ؛ كه جمله اخير حاكى از وجود يك سنّت مستمرّ در زمينه پرداخت حقوق سادات از سوى آن حضرت است . 6146712 خ 0 79 خ
از نمونههاى قابل ذكر درباره امام عسكرى عليه السّلام مىتوان به نقل كلينى از « محمد بن على بن ابراهيم بن موسى بن جعفر عليه السّلام » اشاره كرد . وى نقل كرده كه : « به علت تنگدستى و به پيشنهاد پدرم تصميم گرفتيم نزد ابا محمد ، امام عسكرى عليه السّلام رفته و طلب كمك نماييم . پدرم در راه رفتن به خانه حضرت با خود مىگفت : اى كاش ابا محمد پانصد درهم به ما عطا نمايد ؛ دويست درهم براى لباس ، و دويست درهم براى دين ، و صد درهم نيز براى نفقه و مخارج . من نيز در درون مىگفتم : اى كاش سيصد درهم به من عطا كند تا با صد درهم آن الاغى ، و با صد درهم لباس ، و با صد درهم نيز نفقه و مخارجم را تأمين كنم . پس از عرض حال به محضر حضرت و خروج ما ، غلام حضرت به نزد ما آمد و پانصد درهم به پدرم ، و سيصد درهم به من داد ، و موارد فوق را نيز دقيقا براى هريك از ما برشمرد ! » . 7146712 خ 0 80 خ
در عصر غيبت صغرا به دليل سختى شرايط ، سادات و علويان و به خصوص منسوبين به بيت امام عسكرى عليه السّلام در وضعيت حادّى به سر مىبردند ؛ تا جايى كه در اوايل اين عصر كه « جعفر بن على الهادى عليه السّلام » نيز ايذا و اذيت خود را از عايله امام عسكرى عليه السّلام دريغ نمىداشت ، كار به آنجا رسيده بود كه به گفته سفير اول ، كسى جرأت شناسايى آنها و يا دادن چيزى بدانان را نداشت ! 8146712 خ 0 81 خ با اين وجود ، امام عصر عليه السّلام با بهرهگيرى از اموال تحويلى به سازمان وكالت ، حقوق سادات را حتى در نقاط دوردستى همچون مدينه پرداخت مىكرد ! روايتى از كلينى به خوبى حاكى از اين معنا است . بنابر اين روايت ، در مدينه ، گروهى از طالبىها - كه معتقد به امامت امام عسكرى عليه السّلام بودند - از جانب آن حضرت حقوق و مستمرّى دريافت مىداشتند ؛ ولى پس از شهادت آن جناب ، تنها مستمرّى آنهايى پرداخت مىشد كه معتقد به امامت فرزند آن حضرت بودند و مستمرى ديگران قطع شد ! 9146712 خ 0 82 خ
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 304
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص٣٠٤