مبارزه بر ضدّ خاندان عباسى بود . ايجاد و تقويت تشكيلات مخفى وكالت ، كه شبكه ارتباطى گستردهاى در سرتاسر جهان اسلام بين شيعيان و امامانشان برقرار مىكرد ، خود نوعى مبارزه بود ؛ و طبيعى است كه بخشى از اموال جمعآورى شده توسط كارگزاران سازمان وكالت مىبايست مصروف قوام و دوام بخشيدن به فعاليتهاى خود سازمان شود . ائمه عليهم السّلام تأمين مالى وكلا و كارگزاران سازمان وكالت را از محل درآمدهاى خود سازمان انجام مىدادند . قبلا نمونههايى را در اين زمينه در مبحث تأمين مالى وكلا ارائه نموديم . از جمله بهرهگيرىهاى سياسى ائمه عليهم السّلام از محل اموال سازمان وكالت ، حمايت از بازماندگان قيامهاى شيعى ، و به خصوص قيامهاى علوى بود . از نمونههاى قابل ذكر در اين زمينه ، ارسال هزار دينار از جانب امام صادق عليه السّلام براى بازماندگان كسانى است كه در قيام « زيد بن على بن الحسين عليه السّلام » به شهادت رسيده بودند ؛ كه امام صادق عليه السّلام ، « ابو خالد واسطى » را براى توزيع اين اموال مأمور نمودند . 7936712 خ 0 61 خ
نفس جمعآورى وجوه شرعى و اموال به وسيله وكلاى ائمه عليهم السّلام از سوى حكّام عباسى عملى سياسى تلقى مىشد ؛ و گاه امامان را متهم مىكردند كه اين اموال را براى كمك به صاحبان اين قيامها جمعآورى مىكنند . در يك مورد ، منصور عباسى ، امام صادق عليه السّلام را متهم نمود كه با ارسال نمايندهاش ، « معلّى بن خنيس » ، به ميان شيعيان و جمعآورى اموال ، قصد كمك به قيام « محمد بن عبد اللّه ، نفس زكيه » را دارد . وى همچنين امام عليه السّلام را به اخذ خراج از پيروانش متهم نمود . هارون نيز امام كاظم عليه السّلام را متهم مىكرد كه آن حضرت از شيعيانش در عراق خراج دريافت مىدارد ! 8936712 خ 0 62 خ و طبيعى است كه اخذ خراج ، وظيفه حكومت و نهادهاى سياسى است .
تلقّى بهرهگيرى سياسى از اموال سازمان وكالت از سوى حكام عباسى ، مىتواند وجود چنين زمينههايى را در مصرف اين اموال توسط امامان شيعه عليهم السّلام تأييد نمايد . از سوى ديگر ، حمايت مالى از نيازمندان شيعى و علوى در آن شرايط سخت ، و حفظ بقية السيف شيعه به وسيله اموال سازمان وكالت ، بهترين روش مقابله با اقدامات حاكميت عباسى در تضعيف مالى شيعيان و محتاج نگهداشتن آنان به قصد ممانعت از هرگونه توانايى براى اقدامات مبارزاتى و سياسى بود . همينطور حمايت مالى از محدثان ، راويان و عالمان شيعى ، و ايجاد زمينه رشد و علمآموزى در ميان شيعيان ، و گسترش و
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 297
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص٢٩٧