اطهرش ، حضرت مهدى ( عجل اللّه تعالى فرجه ) اموال را تحويل دادند . 1795712 خ 0 263 خ « احمد بن اسحاق قمى » نيز يكى از وكلا قم است كه شواهدى دالّ بر سفرهاى مكرّر وى از قم به سامراء در طول عصر امام هادى عليه السّلام تا عصر سفير دوّم ، به قصد ديدار ائمه عليهم السّلام و سفراى امام عصر عليه السّلام در دست است ؛ به نحوى كه سرانجام در مسير بازگشت از يكى از اين سفرها به قم بود كه در منطقهى حلوان درگذشت . 2795712 خ 0 264 خ سفر « احمد دينورى » به نمايندگى از مردم « دينور » و « قرميسين » براى تحويل اموال و وجوه شرعى ، به بغداد و سامرّاء در سالهاى اوّل پس از رحلت امام عسكرى عليه السّلام و ملاقاتش با سفير دوم را نيز مىتوان از نمونههاى اين نوع ارتباط دانست . 3795712 خ 0 265 خ نمونههايى نيز درباره سفر برخى وكلا يا شيعيان ، از مناطق مختلف به بغداد براى ديدار سفير و باب حضرت حجت عليه السّلام در عصر غيبت صغرا در دست است كه به عنوان نمونه مىتوان به سفر « محمد بن حسن صيرفى » از بلخ به بغداد ، 4795712 خ 0 266 خ و سفر « ابو على بغدادى » از بخارا به بغداد و ديدار با سفير سوّم ، 5795712 خ 0 267 خ و سفر يكى از شيعيان اسدآباد به سامراء و تحويل وجوه شرعى اشاره كرد . 6795712 خ 0 268 خ
يكى از مهمترين شيوههاى ارتباطى در سازمان وكالت كه از نوع ارتباط حضورى و مستقيم است ، بهرهگيرى از مواسم و مراسم حج بوده كه با توجه به انجام بر اين ارتباطات در پوشش مراسم حج ، داراى امنيّت بيشترى نيز بوده است . هر ساله در مراسم حج ، بسيارى از شيعيان با ائمه عليهم السّلام و بابها و وكلاى آنها ، و همينطور وكلا با ائمه عليهم السّلام يا با يكديگر ديدار مىكردند كه البته اين ديدارها هم در مكه و هم در مدينه صورت مىگرفته است . محل سكونت وكلاى ارشد نيز يكى از مكانهاى ديدار و ارتباط وكلا با يكديگر بود ؛ به عنوان نمونه ، پس از شهادت امام رضا عليه السّلام ، وكلا و كارگزاران سازمان وكالت به همراه جمعى از سران شيعه ، در منزل « عبد الرحمن بن حجاج » وكيل ارشد امام رضا عليه السّلام در عراق ، جمع شده و نسبت به امامت امام جواد عليه السّلام به بحث و تبادل نظر پرداختند ؛ سپس حدود هشتاد تن از وكلا و سران شيعه در موسم حج و به قصد انجام حج و سفر به مدينه و ديدار با امام جواد عليه السّلام حركت كردند و در مدينه به محضر آن جناب رسيدند . 7795712 خ 0 269 خ پس از رحلت امام جواد عليه السّلام نيز سران شيعه در منزل وكيل الوكلاى آن حضرت يعنى « محمد بن فرج » ، در بغداد گردهم آمدند تا دربارهى امامت امام هادى عليه السّلام بحث كنند . 8795712 خ 0 270 خ در ابتداى عصر غيبت صغرا نيز « حسن بن نضر قمى » براى تعيين تكليف
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 240
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص٢٤٠