به همين جهت علاقهمندم شما را براى ناحيه خود منصوب كنم ؛ در عين حال لازم است از او پيروى كرده و وجوه شرعى جمعآورى شده را به وى تحويل دهيد » . 5195712 خ 0 208 خ
در اين عصر ، معاونت سازمان در دست « عثمان بن سعيد » ، برترين وكيل امام هادى عليه السّلام - كه به تصريح برخى منابع 6195712 خ 0 209 خ باب آن حضرت نيز بود - قرار داشت . وى اين سمت را در عصر امام عسكرى عليه السّلام و ابتداى عصر غيبت صغرا نيز دارا بود . در عصر امام عسكرى عليه السّلام اموال ارسالى توسط وكلا و شيعيان نواحى مختلف به سامرّا ، به دست « عثمان بن سعيد عمرى » مىرسيد و حضرت ساير وكلا را مأمور به اطاعت از وى كرده بود . 7195712 خ 0 210 خ در همين عصر « ابو الحسين محمد بن جعفر اسدى رازى » كه در رى به فعّاليت مشغول بود ، كار نظارت بر وكلاى نواحى شرقى ايران را نيز برعهده داشت . امام عسكرى عليه السّلام در نامهاش به « اسحاق بن اسماعيل نيشابورى » ، درباره نصب « ابراهيم بن عبده » به وكالت نيشابور مىنويسد :
« و هر آن كس از شيعيان آن ناحيه ( نيشابور ) كه اين نامه را بخواند و از انحراف به دور باشد ، بايستى حقوق ما را به « ابراهيم بن عبده » بپردازد ؛ و « ابراهيم بن عبده » نيز بايستى آن را به « رازى » ، كه خداى از او راضى باد ، و يا به كسى كه رازى تعيين مىكند تحويل دهد ، كه اين مطابق دستور و رأى من است ان شاء اللّه » . 8195712 خ 0 211 خ
پس از شروع عصر غيبت صغرى علاوه بر باب و سفير امام عصر عليه السّلام ، يعنى « عثمان بن سعيد عمرى » ، سه وكيل ارشد در بغداد به عنوان دستيار وى ، نظارت بر كار وكلاى نواحى را بر عهده داشتند . اينان عبارت بودند از : « احمد بن اسحاق اشعرى قمى » ، 9195712 خ 0 212 خ « محمد بن احمد بن جعفر قمى عطّار قطان » 0295712 خ 0 213 خ و « حاجز بن يزيد وشّاء » . 1295712 خ 0 214 خ همين سه تن به همراه جمعى ديگر در عصر سفير دوم ، دستياران وى در اداره امور سازمان وكالت بودند و وكلاى مراجعه كننده به بغداد ، معمولا با اينان در تماس بودند . 2295712 خ 0 215 خ به گفته شيخ طوسى ، در بغداد ده وكيل زيرنظر سفير دوم به فعاليت اشتغال داشتند . 3295712 خ 0 216 خ شواهدى حاكى از ادامه كار اين ده نفر در عصر سفير سوم است . در ميان آنها نام « شلمغانى » كه ناظر بر فعاليتهاى وكلاى كوفه و محافل مخفى اماميه در « بنى بسطام » بود نيز به چشم مىخورد . 4295712 خ 0 217 خ در اين عصر در ايران ، علاوه بر « رازى » در رى كه بيشتر ناظر بر وكلاى نواحى شرق ايران بود ، 5295712 خ 0 218 خ در نواحى همدان ، وكيل ارشدى به نام « حسن بن هارون »
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 226
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص٢٢٦