عليه دشمنان ، كه قطعا مورد استجابت واقع مىشد ، موجب تأمين امنيت جانى و مالى و عرضى و فكرى وكلا بود .
در عصر متوكل عباسى نيز هجمهاى عليه سازمان وكالت صورت گرفت كه منجر به محبوس شدن و شهادت برخى از وكلاى امام هادى عليه السّلام شد . از جمله محبوسين ، « على بن جعفر همانى » يكى از برجستهترين وكلاى حضرت در سامرّا بود . متوكل با آگاهى از وكالت « على بن جعفر » براى امام هادى عليه السّلام ، تصميم به قتل وى گرفت . او حتى وساطت وزيرش « عبيد اللّه بن يحيى بن خاقان » در حق على بن جعفر را نيز نپذيرفت . از اين رو « على بن جعفر » طى مرقومهاى به حضور امام هادى عليه السّلام تصميم خطرناك متوكل را به استحضار رسانيد . امام عليه السّلام در پاسخ نوشت : « با توجه به آنچه نسبت به وضعيت تو مشاهده مىكنم حتما از خداوند درباره تو طلب يارى خواهم كرد » . امام عليه السّلام در آن شب ، كه شب جمعه بود از پيشگاه الهى خلاصى « على بن جعفر » از حبس متوكل را درخواست كرد . صبح آن روز ، متوكل مبتلا به تب شديدى شد و اين تب رفتهرفته شدت بيشتر يافت تا آنكه در روز دوشنبه ، همه از ادامه حيات وى قطع اميد كردند . در اين حال متوكل دستور آزادى همه محبوسين و از جمله « على بن جعفر » را صادر كرد و حتى به وزيرش گفت كه از او طلب حلّيت كند . پس از آزادى « على بن جعفر » ، متوكل نيز بهبودى يافت و على بن جعفر نيز راه مكه را در پيش گرفت و مجاور بيت اللّه الحرام شد . 6885712 خ 0 179 خ
با توجه به حساسيت دستگاه خلافت عباسى نسبت به سازمان وكالت و فعاليتهاى آن ، اهتمام امامان شيعه عليهم السّلام همواره بر تقليل اين حساسيت و انصراف عيون حكومت از فعاليت وكلا بود . از جمله شواهد قابل ارائه در اين باره ، نامه امام هادى عليه السّلام به دو تن از وكلاى مبرّز خود در مناطقى از عراق ، يعنى « ايّوب بن نوح » ، وكيل كوفه و « ابو على بن راشد » ، وكيل بغداد و مدائن و قراى سواد است . امام عليه السّلام در اين نامه كه در حقيقت دستور العملى براى سامانمند كردن فعاليت وكلا است ، اين دو وكيل را از دخالت در امور مرتبط با قلمرو وكيل ديگر منع مىكند . در بخشى از نامه ، اين امر چنين تعليل مىشود : « فانكم اذا انتهيتم الى كلّ ما أمرتم به استغنيتم بذلك عن معاودتى » ؛ 7885712 خ 0 180 خ يعنى :
« اگر به آنچه بدان مأمور مىشويد عمل كنيد از مراجعه مكرّر نزد من مستغنى خواهيد بود » . اين تأكيد از آن جهت بود كه ارتباط مشافهى و مستقيم وكلا با امام عليه السّلام ، به لحاظ
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 219
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص٢١٩