اين نقل گرچه دلالت بر ارسال مستمرّى براى گروهى از طالبيّون مدينه دارد ، ولى مىتوان از آن چنين استنتاج كرد كه وقتى گروه طالبىهاى شيعى و مستحقّ مدينه مشمول برنامه مستمرّى امام عسكرى عليه السّلام و امام عصر عليه السّلام بودهاند ، وكلا و كارگزارانى كه علاوه بر شيعى بودن ، به خدمت در سازمان وكالت مشغول بودند ، حتما مىتوانستند مشمول اين برنامه باشند .
نمونه ديگر ، مربوط به « قاسم بن علاء » وكيل ناحيه مقدّسه در آذربايجان است . بنابه نقل شيخ طوسى ، وى از نصف درآمد زمينى كه پدرش وقف ناحيه كرده بود ، امرار معاش مىكرد و به هنگام وفات ، به پسرش نيز وصيت كرد كه « اگر صلاحيت وكالت را يافتى تو نيز از نيمه درآمد اين زمين امرار معاش كن و نيم ديگر از آن مولايمان است » . 6685712 خ 0 159 خ
اين نقل حكايت از آن دارد كه موقوفاتى كه وقف ساحت مقدس امامت مىشده و وكلا به مقدار معيّنى مجاز به استفاده از درآمد آنها بودهاند ، يكى از راههاى امرار معاش برخى از وكلا بوده است .
بنابراين از نقلهاى فوق ، وجود نوعى حقوق ثابت و مستمرّى براى برخى از وكلا استنتاج مىشود . نمونههاى متعددى در دست است كه حاكى از توجه خاص ائمه عليهم السّلام به تأمين نيازهاى مالى وكلايشان مىباشد . همانگونه كه گذشت ، اين مسأله حتى گاهى در شكل ارسال كفن و تجهيزات دفن وكيل نيز ظاهر شده است . بنابه نقل كشّى پس از آنكه « ابراهيم بن محمد همدانى » وكيل امام جواد عليه السّلام در همدان ، وجوه شرعى را نزد آن جناب ارسال نمود ، آن حضرت مقدارى دينار و لباس براى او فرستاد و طى نامهاى به وى ، ارسال دينارها و لباسها را نيز يادآور شد . 7685712 خ 0 160 خ اين نقل مىتواند بهطور ضمنى حاكى از وجود برنامهاى مشابه درباره ساير وكلاى ائمه عليهم السّلام نيز باشد ؛ يعنى پس از ارسال وجوه شرعى مقدارى از آنها به خود وكيل بازگردانده مىشد . حال ممكن است اين وجه را صله امام عليه السّلام بدانيم و يا مزد وكالت وكيل به حساب آوريم . طبق نقل كلينى ، ديگر وكيل امام جواد عليه السّلام يعنى « ابو عمرو حذّاء » كه از تنگدستى نزد آن جناب شكوه مىكند ، پس از آنكه محل وكالتش « باب كلتا » در بصره تعيين مىشود ، به امر حضرت پانصد درهم مستمرّى براى وى مقرّر مىگردد . 8685712 خ 0 161 خ از اين نقل نيز وجود نوعى مستمرّى ، حداقل در مورد وكلايى كه از جهات مالى دچار تنگدستى بودهاند ، قابل استفاده است .
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 212
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص٢١٢