صغرا ، چندين نفر به دروغ ، ادعاى وكالت و بابيّت امام معصوم عليه السّلام را كردهاند . اوج اين دعاوى مربوط به عصر غيبت امام معصوم عليه السّلام است و دليل آن نيز روشن است ؛ چرا كه با عدم حضور امام ، امكان اينچنين دروغپردازىها بيشتر بود . در عصر امامين عسكريين عليهما السّلام نيز به لحاظ محدوديت ايجاد شده براى آنان ، و شرايط خاص سياسى - اجتماعى آن عصر ، زمينه اين دعاوى وجود داشت . از اين رو ، تعدادى نه تنها ادّعاى دروغين بابيّت امام معصوم عليه السّلام را سر مىدادند ، بلكه معمولا پا را فراتر گذاشته و مدّعى نبوّت و مانند آن نيز مىشدند . امامان معصوم عليهم السّلام در نقش رهبرىكنندگان جامعه شيعه و تعيينكنندگان ابواب و سفرا و وكلا ، مىبايستى كذب اين دعاوى را تبيين و اذهان جامعه شيعه و غير شيعه را نسبت به ماهيت حقيقى اين دروغپردازان روشن سازند . اين كار معمولا با بيان كذب بودن دعاوى آنان ، اعلام لعن و طرد آنها ، دستور به اصحاب و پيروان براى تبرّى و دورىگزينى از آنان و گاه ( در صورت شدت خطر ) با دستور قتل و حذف فيزيكى ايشان صورت مىگرفت .
از جمله اين مدعيان دروغين در عصر امام رضا عليه السّلام ، « محمد بن فرات » بود . بنابر نقل كشّى ، وى ادّعاى بابيت امام رضا عليه السّلام را داشت و سپس ادّعاى نبوت را مطرح كرد . امام رضا عليه السّلام در مقابله با وى ، ابتدا به طريق ملاطفت و با شيوههاى ارشادى وارد شده و سعى در هدايت او داشتند ؛ از جمله در يك مورد با فرستادن سجّاده و مقدارى خرما ، به وى فهماندند كه رضايت امام عليه السّلام در آن است كه او دست از دعاوى باطل خويش برداشته و وظايف شرعى از جمله نماز را انجام داده و از شرب خمر دست بكشد . در كنار آن نيز روشنگرىهايى در راستاى افشاى ماهيت او براى شيعيان داشتند ؛ ولى با ادامه انحراف وى ، حضرت او را مشمول لعن و نفرين خود قرار داد و سرانجام وى به شكل فجيعى به دست « ابراهيم بن شكله » كشته شد . 9875712 خ 0 85 خ
« ابو عبد اللّه احمد بن محمد سيّارى » نيز ديگر از اين دسته افراد است كه در عصر امام جواد عليه السّلام به دروغ مدعى وكالت و بابيّت از سوى آن جناب شد و اموال و وجوه شرعى را نيز به همين عنوان از شيعيان دريافت مىكرد . امام جواد عليه السّلام در مقابله با وى ، در پاسخ بعضى از شيعيان كه درباره ادعاى وكالت و بابيّت سيّارى پرسيده بودند ، چنين مرقوم فرمود : « انه ليس فى المكان الذى ادّعاه لنفسه و أن لا تدفعوا اليه شيئا » . 0975712 خ 0 86 خ
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 198
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص١٩٨